Demiryolu Tahkimatı Modülü Ders Notları Bölüm – 2

Dolguların Zemin Üzerinde Kaymalarını Önlemek

Nadir olarak meydana gelen bu durum, killi toprakla kaplı, eğimli bir arazi üzerine dolma yapılmış ise dolmanın dağ tarafına biriken suların dolma tabanına sızması ve zemini yumuşatıp kayganlaştırması sonucu oluşur.
Bu iş için;
> Dolmanın dağ tarafına biriken suların akıtılması için hendek açılır.
> Hendekte biriken sular, uygun bir yerde büz veya menfezle dolma altından geçirilerek dereye bağlanır.
> Bu tedbir yeterli olmaz ise dolmanın dere tarafına bir istinat duvarı ya da dayanak dolması yapılır.
> Dayanak dolması yapılacaksa tabanında mutlaka basamaklar, dişler açılmalıdır.

Taş Düşmelerine Karşı Koruma ve Yarma Taraması

Yarma yüzeylerinde düşecek durumdaki kayaçların ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde taraması yapılır. Düşürülecek kayaçların büyüklüklerine göre yolda tedbirler alınır. Demir yoluna taşlar dağdan ve yarma şevinden düşerek zarar verir. Kayaların arasına su sızması ile var olan çatlaklar büyür. Böylece dengesi bozulan kaya, yerinden koparak demir yoluna gelebilir. Bu gibi durumlarla fazla karşılaşmamak için aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:
> Düşme ihtimali olan taşların önüne ilk harekete engel olmak için çimento harçlı takviye duvarı yapılır.
> Çatlak kısımlara çimento şerbeti akıtılarak parçalanma ve kopmaya engel olunmaya çalışılır.
> Meyilli arazide toprağa kısmen gömülü taşlar, kendini tutan toprağın azalması sonucu yola yuvarlanabilir. Bu gibi durumlarda taşların önüne destek duvarı yapılarak taşlar sabit duruma getirilir.
> Ya da dağ tarafı oyularak geriye doğru yuvarlanması kolaylaştırılır.
> Bazen de dinamitle parçalanarak zararsız hâle getirilir.
> Yarmalarda toprak şeve gömülü tek taşlar varsa yılda iki kez ilkbahar ve sonbaharda yarma taraması yapılarak zararlı görülen taşlar temizlenmelidir.
> Yarma taraması yapılacak kısımlardaki yol malzemesi yağlanıp alıştırılmalı ve kolay sökülecek hâle getirilmelidir.
> Yeteri kadar ray, travers ve küçük yol malzemesi hazır bulundurulmalıdır.
> Düşürülecek taşların zararını önlemek için travers uçlarına kadar yolun üzerine eski ahşap traversler konarak yol korunmalıdır.
> Eski travers yoksa ağaç ve dal parçalarından faydalanılır.
> Seferdeki trenlerin durumu hakkında bilgi alınır. Bir gün öncesinden gerekli ihbarlar yapılır ve izin alınarak hazırlıklar tamamlanır.
> Taş düşürme işine, ilk gelecek trenden 30 dk. önce son verilmeli ve düşürülen taşların temizlenmesi için zaman bırakılmalıdır.
> Şevden ve dağ yamacından düşürülmesi gereken taşlar büyükse ve düşürülmesi ile fazla zarar oluşabilecek ise özenli bir şekilde dinamitle patlatılarak aşağı indirilir.
> Bu işte çalışan işçilerin güvenliği için şeve iskele kurma veya işçileri bellerinden halatla bağlayıp emniyete alma gibi önlemler unutulmamalıdır.