ABD: Demiryolu Birleşmesi Rekabete Darbe Vuracak Endişesi

WASHINGTON D.C. – Yedi Cumhuriyetçi eyalet başsavcısı, 12 Şubat tarihli bir mektupla ABD Adalet Bakanlığı’nın antitröst biriminden Union Pacific Railroad ve Norfolk Southern Railway arasındaki birleşme teklifini resmi olarak incelemesini talep etti. Montana, Iowa, Mississippi, Güney Dakota, Kuzey Dakota, Kansas ve Tennessee eyaletlerini temsil eden yetkililer, bu anlaşmanın rekabete zarar vereceğini ve maliyetleri artıracağını savunuyor. Bu hamle, ABD demiryolu sektöründe daha fazla konsolidasyona yönelik önemli siyasi ve düzenleyici muhalefetin sinyalini veriyor.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Bu önerilen birleşme, Kuzey Amerika’nın yedi adet Birinci Sınıf demiryolu şirketinden ikisini bir araya getirerek, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk tek hatlı kıtalararası demiryolunu oluşturacaktır. Union Pacific, ABD’nin batısında baskın bir taşıyıcı iken, Norfolk Southern doğuda önemli bir taşıyıcı konumundadır. Birleşmenin tam finansal şartları ve operasyonel entegrasyon planı henüz kamuoyuna açıklanmamıştır.

Bu Gelişme Bölgesel Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu önerilen UP-NS birleşmesi, 2023 yılında Yüzey Ulaştırma Kurulu (STB) tarafından onaylanan, 31 milyar dolarlık Canadian Pacific ve Kansas City Southern birleşmesinden daha büyük bir konsolidasyonu temsil etmektedir. CPKC demiryolunu yaratan bu anlaşma, yirmi yılı aşkın bir süredir gerçekleşen ilk büyük demiryolu birleşmesiydi ve Kanada, ABD ve Meksika’yı birbirine bağlayan tek hatlı ağı oluşturmuştu (Kaynak: Surface Transportation Board, 2023). Türkiye’de ise demiryolu taşımacılığı sektörü büyük ölçüde TCDD Taşımacılık A.Ş. gibi kamu işletmeleri tarafından yönetilmekte olup, bu ölçekte özel sektör birleşmeleri veya konsolidasyonları bulunmamaktadır. Avrupa’da da, ulusal demiryolu operatörlerinin yaygınlığı nedeniyle kıtalararası veya uluslararası büyük çaplı birleşmeler, genellikle ulusal sınırları aşan işbirlikleri veya daha küçük ölçekli satın almalar şeklinde gerçekleşmektedir. Bu durum, ABD’deki serbest piyasa ve rekabet odaklı büyük ölçekli demiryolu konsolidasyonlarının küresel ölçekte ne kadar nadir ve dikkat çekici olduğunu göstermektedir.

Editörün Değerlendirmesi

Eyalet başsavcılarının bu hamlesi, zaten yedi Birinci Sınıf taşıyıcı ile oldukça yoğunlaşmış olan ABD demiryolu sektöründeki daha fazla konsolidasyona karşı proaktif ve politik olarak çeşitli bir meydan okumaya işaret ediyor. Adalet Bakanlığı’na yapılan bu talep, daha geniş lojistik sektörünün 2026 yılına kadar istikrara kavuşma ve toparlanma belirtileri gösterdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Bu pazar koşulu, büyük taşıyıcı sayısını altıya düşürmenin rekabet üzerindeki etkisini artırabilir ve birleşmenin önünde önemli engeller oluşturabilir. (Kaynak: Demiryolu.net Analizi, 2024)