U-IMT Projesi Tamamlandı: Orta Koridor İçin Eylem Planı Hazır

ANKARA, TÜRKİYE – Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile AB Komşuluk ve Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Haziran 2025’te düzenlenen kapanış toplantısında U-IMT (Türk Demiryolu Sektöründe Intermodal Taşımacılık Hizmetlerinin Güçlendirilmesi) projesinin tamamlandığını duyurdu. Proje kapsamında intermodal yük taşımacılığı için ulusal bir eylem planı hazırlandı ve stratejik altyapı öncelikleri belirlendi; ancak taraflar toplam proje bütçesini veya AB eş finansman tutarını kamuoyuna açıklamadı.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

U-IMT projesi üç somut çıktı üretti: intermodal yük taşımacılığı için ulusal bir eylem planı, stratejik altyapı ihtiyaçlarının öncelikli listesi ve Türk ulaştırma otoritelerinin kombine taşımacılık operasyonlarını planlama ve düzenleme kapasitesinde kurumsal iyileşme. Proje, karayolu ağırlıklı yük taşımacılığından konteyner ve yarı römork gibi standart yükleme birimlerinin demiryolu, karayolu ve denizyolu bağlantılarında kullanıldığı intermodal zincirlere geçişi hedefledi. Bakan Uraloğlu, kazanımların “demiryolu yük taşımacılığını daha rekabetçi hale getireceğini” ve “Orta Koridor’un kapasitesini artıracağını” belirtti.

Bu Gelişme Türk Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

IndexBox pazar verilerine göre Türkiye’nin demiryolu yük taşımacılığı pazarının değer bazında 2026–2035 döneminde yıllık bileşik %5–7 büyümesi, reel yük hacminin ise aynı dönemde %35–50 genişlemesi bekleniyor (Kaynak: IndexBox, 2025). U-IMT’nin intermodal kapasiteye odaklanması, özellikle endüstriyel otomasyon ve otomotiv lojistiği talebiyle yıllık %6–9 büyümesi öngörülen premium segmentteki bu gidişatla örtüşüyor. Proje, Marmaray veya Bakü-Tiflis-Kars demiryolu gibi büyük ölçekli altyapı yatırımlarının aksine, mevcut bir koridor üzerinde düzenleyici ve operasyonel zemini hazırlayan planlama ve kurumsal kapasite geliştirme müdahalesi olarak öne çıkıyor. ABD’de Seattle Sound Transit’in 34,5 milyar dolarlık fon açığına rağmen genişleme planını onaylaması veya Kaliforniya yüksek hızlı demiryolu projesinin sadece 119 millik bir kesim için 3,5 milyar dolar taahhüt etmesi gibi sermaye yoğun projelerle karşılaştırıldığında U-IMT, görece düşük maliyetli ancak stratejik etkisi yüksek bir kapasite inşası örneği sunuyor (Kaynak: Construction Dive, Haziran 2025). ABD’de intermodal demiryolu hacminin 2025’te %1,5 artarak kayıtlardaki en yüksek ikinci yıllık seviyeye ulaşması, hem Atlantik hem de Avrasya pazarlarında kombine taşımacılık çözümlerine yönelik geniş tabanlı talebe işaret ediyor (Kaynak: Logistics Management, 2025).

Editörün Değerlendirmesi

U-IMT kapanış töreni teknik çıktıların ötesinde diplomatik bir ağırlık taşıyor: AB Komiseri Kos’un Ankara’daki varlığı, özellikle jeopolitik aksaklıklara maruz kalan koridorlardan hacim kaydıran taşımacıların Avrupa-Asya yük trafiğinde Türkiye’yi bağ dokusu olarak gördüğü pragmatik bir ilgiyi yansıtıyor. Türk demiryolu yük hacminde 2035’e kadar öngörülen %35–50’lik artış, U-IMT’nin hazırladığı eylem planının intermodal terminaller, gabari standardizasyonu ve gümrük dijitalleşmesi gibi somut altyapı taahhütlerine hızla dönüşmesi gerektiğini gösteriyor (Kaynak: IndexBox, 2025). Bakan Uraloğlu’nun Körfez-Avrupa koridorlarını güçlendirme hedefine paralel olarak Ankara, demiryolu yük taşımacılığını tek bir rotaya bağlı olmaktan çıkarıp üç kıtayı birleştiren çok eksenli bir merkez stratejisine dönüştürmeyi hedefliyor.