Türkiye ve AIIB, INRAIL İçin 1,5 Milyar Dolarlık Anlaşma İmzaladı

İSTANBUL – Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) ve Türkiye Hükümeti, 2025 yılında İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi (INRAIL) için 1,5 milyar ABD dolarına kadar finansman paketinin ilk fazını imzaladı. Çayırova ile Çatalca arasında inşa edilecek 122 km’lik çift hatlı elektrikli demiryolu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden İstanbul Boğazı’nı geçecek. Yolcu trenleri 160 km/sa, yük trenleri 80-120 km/sa hıza ulaşacak.

Projeye Ait Temel Veriler

Not: Yayın tarihi itibarıyla seçilen tasarım-yapım yüklenicisi ve nihai tamamlanma tarihi bağımsız olarak doğrulanamamıştır.

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

INRAIL projesi, modern sinyalizasyonla donatılmış, yaklaşık 122 km (AIIB basın bültenine göre 127 km) uzunluğunda yeni bir çift hatlı elektrikli demiryolu inşasını kapsıyor. Hat, 160 km/sa yolcu ve 80-120 km/sa yük treni işletmesine uygun tasarlandı. Güzergâh büyük ölçüde Çayırova ile Çatalca arasındaki mevcut otoyol koridorunu izliyor; tüneller, viyadükler ve yeni inşa edilen demiryolu kesimleri içeriyor. Proje, yoğun merkezi İstanbul’u baypas ederek Marmaray demiryolu tünelini tamamlayacak ve İstanbul Havalimanı ile Sabiha Gökçen Havalimanı arasında doğrudan demiryolu bağlantısı kuracak. Proje dokümanlarına göre toplam maliyet yaklaşık 8,27 milyar ABD doları olarak tahmin ediliyor. İşletmeye alındığında iki nokta arasındaki yük taşımacılığı süresi yaklaşık 13 saatten 3,6 saate, havalimanları arası toplu taşıma süresi 120 dakikadan 65 dakikaya düşecek. Projenin analiz edilen işletme dönemi boyunca yaklaşık 16 milyon ton CO₂ eşdeğeri emisyon azaltımı sağlaması bekleniyor. Dünya Bankası projeyi önemli sosyal ve çevresel risklere sahip olarak sınıflandırdı; İstanbul ve Kocaeli’de 53 yerleşim birimini etkileyecek ve tazminat, yeniden yerleşim ve geçim koruma planları gerektirecek. (Kaynak: AIIB, 2025; Dünya Bankası, 2025)

Bu Gelişme Türk Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

INRAIL, İstanbul’un raylı sistem altyapısına ikinci bir Boğaz geçişi ekliyor. Mevcut Marmaray tüneli yolcu odaklı kentsel bir hat iken, INRAIL yük ve havalimanı bağlantısına ağırlık veren bir ana hat koridoru olarak konumlanıyor. Küresel ölçekte ise 8,27 milyar dolarlık maliyetiyle Dubai Metro Mavi Hattı sözleşmesinden (5,6 milyar dolar, 2024) %48 daha büyük, İkinci Chengdu-Chongqing yüksek hızlı demiryolu yatırımından (10,61 milyar dolar) %22 daha küçük. Türkiye’deki diğer büyük demiryolu projeleriyle karşılaştırıldığında, INRAIL’in toplam maliyeti Ankara-İstanbul YHT hattının maliyetini aşabilir; ancak bu karşılaştırmaya ilişkin bağımsız doğrulama verisi yayın tarihi itibarıyla mevcut değildi. (Kaynak: Rail market comparison dataset, 2025; AIIB, 2025)

Editörün Değerlendirmesi

INRAIL, karayolu köprüsünü demiryolu kapasitesine dönüştürerek İstanbul’un kuzeyinde lojistik odaklı bir koridor yaratıyor. Projenin asıl operasyonel değeri, yük taşımacılığı süresini 13 saatten 3,6 saate düşürmesinde yatıyor; bu, Marmaray’ın yolcu odaklı kapasitesini tamamlayarak İstanbul Boğazı’ndaki demiryolu darboğazını çift koridorla çözmeyi hedefliyor. Sinyalizasyon tarafında ise INRAIL’in yeşil saha paketi, Alstom, Hitachi ve CRRC’nin Avrupa’da devreye aldığı dijital ve otomatik yük teknolojileriyle rekabet edebilecek bir talep yaratabilir. (Kaynak: Railmarket News, 2025)