Belgrad-Budapeşte Hızlı Tren: Sürdürülebilir Ulaşım ve Altyapı

Belgrad-Budapeşte Hızlı Tren Hattında Yeni Bir Adım: Novi Sad – Subotica Hattının Açılışı

3 Ekim 2023 tarihinde, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in katılımıyla, Belgrad-Budapeşte hızlı tren projesinin önemli bir parçası olan Novi Sad – Subotica hızlı tren hattı hizmete açıldı. Bu açılış, sadece iki şehir arasındaki ulaşımı kolaylaştırmakla kalmayıp, aynı zamanda Avrupa demiryolu ağının entegrasyonu açısından da önemli bir kilometre taşı olarak değerlendirilmektedir. Makalemiz, bu projenin detaylarını, teknik özelliklerini, finansmanını ve stratejik önemini derinlemesine inceleyerek, demiryolu sektöründeki uzmanlara ve ilgili kişilere kapsamlı bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. Okuyucuyu, Balkanlar’daki ulaşım ağının geleceğine yön verecek bu önemli gelişmeyi anlamaya davet ediyoruz.

Hızlı Tren Hattının Detayları ve Rotası

Novi Sad – Subotica hattının açılışı, aynı zamanda ilk seferin de gerçekleşmesine sahne oldu. Bu yeni hat, Belgrad’ı Subotica’ya bağlayan ve saatte 200 km hıza ulaşabilen 183 km’lik daha geniş bir koridorun parçasıdır. Açılış törenine Sırp hükümet yetkilileri, Macaristan ve Çin temsilcileri katıldı. Hattın, 2026 Mart ayına kadar Budapeşte’ye uzatılması ve böylece iki başkent arasındaki seyahat süresinin 90 dakikaya indirilmesi hedefleniyor. Proje kapsamında, mevcut demiryolu hattının modernizasyonu, ikinci bir hattın inşası, ETCS Seviye 2 sinyalizasyon sisteminin kurulumu gibi çalışmalar gerçekleştirildi. Ayrıca, 58 yeni bina, 30 üst geçit, 13 alt geçit, dört köprü, dokuz yeniden inşa edilmiş tren istasyonu ve üç tamamen yeni istasyon inşa edildi.

Teknolojik Altyapı ve Uygulama

Proje kapsamında, Novi Sad’dan Subotica’ya ve Macaristan sınırındaki Kelebija’ya kadar olan 108 km’lik çift hatlı bölümünde, Avrupa standartlarına uygunluğun sağlanması amacıyla açılıştan bir yıl önce test sürüşlerine başlandı. Demiryolu hattında, Avrupa Demiryolu Trafik Yönetim Sistemi (ERTMS) standardının bir parçası olan ETCS (European Train Control System) Seviye 2 sinyalizasyon sistemi kuruldu. Bu sistem, trenlerin daha güvenli ve verimli bir şekilde işletilmesini sağlayarak, demiryolu hattının kapasitesini artırmaktadır. ETCS Seviye 2, trenlerin konumlarını ve hızlarını sürekli olarak kontrol eden ve sürücülere bilgi sağlayan gelişmiş bir sinyalizasyon sistemidir. Ayrıca, yolcu konforunu ve güvenliğini artırmak için modern istasyonlar ve altyapı çalışmaları da tamamlandı.

Yatırım ve Finansman Modeli

Novi Sad – Subotica hattına yapılan toplam yatırım 938 milyon Euro’ya ulaştı. Bu yatırımın 843 milyon Euro’su (%85), Çin İhracat-İthalat Bankası’ndan alınan krediyle, kalan 148.6 milyon Euro’su (%15) ise Sırbistan ulusal bütçesinden karşılandı. Proje sözleşmesi 2018 yılında imzalanmış olup, inşaat çalışmaları 2021 yılında başlamıştır. Bu finansman modeli, uluslararası işbirliğinin ve demiryolu projelerinin gerçekleştirilmesinde farklı kaynakların kullanılmasının önemli bir örneğini teşkil etmektedir.

Stratejik Önemi ve Gelecek Projeksiyonları

Novi Sad – Subotica hızlı tren hattı, Budapeşte’yi Novi Sad ve Stara Pazova üzerinden Belgrad’a bağlayan uluslararası demiryolu Koridoru Xb’nin kilit bir bölümünü oluşturmaktadır. 75 km’lik Belgrad – Novi Sad hızlı tren hattının Mart 2022’de açılması, bu projenin öncüsü oldu. Tamamlandığında, 350 km uzunluğundaki Belgrad – Budapeşte demiryolu (183 km’si Sırbistan’da ve 167 km’si Macaristan’da) arasındaki seyahat süresinin 2 saat 40 dakikaya indirilmesi bekleniyor. Bu proje, Sırbistan’ın 2027’ye kadar uzanan demiryolu yatırım stratejisinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Hızlı tren hattı, yolcu ve yük taşımacılığında verimliliği artırarak, bölgenin ekonomik kalkınmasına önemli katkılar sağlayacaktır.

Sonuç

3 Ekim’de hizmete giren Novi Sad – Subotica hızlı tren hattı, Belgrad – Budapeşte demiryolu projesinin ve Koridor Xb’nin önemli bir parçasıdır. Toplam değeri 938 milyon Euro olan proje, yolcu ve yük taşımacılığında verimliliği artırmayı hedeflemektedir. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, bölgedeki ulaşım süreleri kısalacak, ticaret hacmi artacak ve ekonomik entegrasyon güçlenecektir. Gelecekte, bu tür projelerin demiryolu ağlarını genişletmesi ve Avrupa’daki ulaşım sistemlerinin daha da entegre hale gelmesi beklenmektedir. TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) gibi kuruluşların da benzer projelerde yer alması, Türkiye’nin de bu alandaki rekabet gücünü artırabilir.