Portekiz Demiryolu: Alstom/DST ile Sürdürülebilir Ulaşımda Dönüşüm

Portekiz Demiryollarında Dönüşüm: CP’den Alstom/DST Konsorsiyumu ile Dev İş Birliği

Portekiz demiryolu sektörü, CP – Comboios de Portugal’ın (Portekiz Devlet Demiryolları) Alstom/DST konsorsiyumu ile 117 yeni elektrikli çoklu ünite (EMU) alımı için imzaladığı sözleşmeyle tarihinde bir dönüm noktasına ulaşıyor. Yaklaşık 746 milyon Euro’luk bu devasa yatırım, sadece tren alımını değil, aynı zamanda altyapı iyileştirmelerini, yedek parça tedarikini ve yeni bir bakım atölyesinin inşasını da kapsıyor. Bu proje, ülkenin demiryolu ağını modernize etme, yolcu kapasitesini artırma ve enerji verimliliğini yükseltme hedeflerini taşıyor. Bu makalede, bu önemli anlaşmanın detaylarını, sektördeki etkilerini ve geleceğe yönelik potansiyelini derinlemesine inceleyeceğiz.

CP’nin Filo Modernizasyonu ve Kapasite Artırımı

CP’nin mevcut filosunu yenileme ve genişletme stratejisinin merkezinde yer alan bu yatırım, artan yolcu talebini karşılamayı amaçlıyor. Özellikle büyük şehirlerdeki toplu taşıma ihtiyacının karşılanması ve bölgesel hatlardaki hizmet kalitesinin artırılması hedefleniyor. Yeni EMU’lar, daha modern ve konforlu iç tasarımları, daha yüksek hızlanma ve frenleme kapasiteleri ile yolculara daha iyi bir seyahat deneyimi sunacak. Ayrıca, bu yeni trenlerin enerji verimliliğinin artırılması ve bakım maliyetlerinin düşürülmesi, işletme maliyetlerinde önemli bir azalma sağlayacak. Bu sayede, CP’nin hizmet kalitesi artırılırken, sürdürülebilir bir ulaşım sistemine geçiş için önemli bir adım atılmış olacak. Portekiz hükümetinin demiryolu ulaşımına verdiği önem, bu projenin Avrupa Birliği fonları ve Portekiz Çevre Fonu tarafından desteklenmesiyle de açıkça görülüyor.

Teknik Detaylar ve Proje Kapsamı

Alstom/DST konsorsiyumu tarafından sağlanacak olan 117 yeni EMU’nun 62’si şehir içi hatlarda, 55’i ise bölgesel hatlarda kullanılmak üzere tasarlanacak. Bu trenler, modern sinyalizasyon sistemleri, yolcu bilgilendirme ekranları ve engelli yolcular için erişilebilirlik gibi özelliklerle donatılacak. Proje kapsamında ayrıca, yedek parça ve özel araçların tedariki de yer alıyor. Bu kapsamda, Guifões, Matosinhos’ta yeni bir bakım atölyesi inşa edilecek ve bu atölye, trenlerin düzenli bakımlarını ve olası arızalarını gidermek için kullanılacak. Projenin toplam maliyeti 746 milyon Euro olarak belirlenirken, bunun 117.6 milyon Euro’su Avrupa Birliği fonlarından, 212.5 milyon Euro’su ise Portekiz Çevre Fonu’ndan karşılanacak. Bu finansman modeli, projenin sürdürülebilirliğini ve çevresel etkilerini ön planda tuttuğunu gösteriyor. TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) gibi diğer demiryolu işletmelerinde de benzer modernizasyon çalışmalarının yapılması, sektördeki genel ilerlemeyi destekleyecektir.

Onay Süreçleri, Gecikmeler ve Zaman Çizelgesi

Sözleşme, şu anda Sayıştay tarafından standart onay süreçlerinden geçiyor. İlk trenlerin 2029’da teslim edilmesi planlanıyor. Ancak, ihale sürecinde yaşanan yasal sorunlar nedeniyle sözleşmenin imzalanması gecikmişti. CP, artan yolcu sayısını dikkate alarak teslimat programını hızlandırma seçeneklerini değerlendiriyor. Bu, özellikle büyük şehirlerdeki ulaşım talebini karşılamak için kritik öneme sahip. Hızlı tren (Hızlı Tren) projelerinde olduğu gibi, demiryolu projelerinin zamanında tamamlanması, hem ekonomik kalkınma hem de yolcu memnuniyeti açısından büyük önem taşıyor. Projenin zamanında tamamlanması için, kamu ve özel sektör işbirliğinin güçlendirilmesi ve bürokratik engellerin aşılması gerekiyor. Bu kapsamda, UIC (Uluslararası Demiryolları Birliği) standartlarına uygun hareket edilmesi, uluslararası işbirliğini kolaylaştıracaktır.

Sürdürülebilirlik ve Geleceğe Yönelik Hedefler

CP, bu anlaşma ile sürdürülebilir mobiliteye olan bağlılığını ve yolcularına daha iyi hizmet sunma hedefini vurguluyor. Yeni trenlerin enerji verimliliği, çevreye duyarlı bir ulaşım sistemi oluşturulması açısından büyük önem taşıyor. Bu trenler, enerji tüketimini azaltan ve emisyonları düşüren teknolojilerle donatılacak. Ayrıca, bakımlarının kolaylaştırılması ve ömürlerinin uzatılması da sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayacak. CP, Bakanlar Kurulu Kararı 141-A/2025’e dayanarak, ek olarak 36 şehir içi tren satın alma opsiyonunu aktif hale getirerek, ağ kapasitesini daha da artırmayı planlıyor. Bu, özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde toplu taşımanın daha verimli hale gelmesini sağlayacak. Gelecekte, demiryolu sektöründe hidrojen yakıt hücreleri veya bataryalı elektrikli trenler gibi daha yenilikçi teknolojilerin kullanılması da gündeme gelebilir.

Sonuç

CP – Comboios de Portugal’ın Alstom/DST konsorsiyumu ile imzaladığı bu dev anlaşma, Portekiz demiryolu sektöründe önemli bir dönüşümün başlangıcını işaret ediyor. 117 yeni EMU’nun tedariki, altyapı iyileştirmeleri ve yeni bir bakım atölyesinin inşası ile birlikte, ülkenin demiryolu ağını modernleştirecek, kapasiteyi artıracak ve yolcu deneyimini iyileştirecek. Avrupa Birliği ve Portekiz fonları tarafından desteklenen bu proje, sürdürülebilir ulaşım hedeflerine ulaşılmasına katkı sağlarken, aynı zamanda sektördeki istihdamı da destekleyecek. Gelecekte, CP’nin demiryolu ağını daha da genişletme ve daha yenilikçi teknolojileri benimseme potansiyeli bulunuyor. Bu, Portekiz’in ekonomik kalkınmasına ve çevresel sürdürülebilirliğine önemli ölçüde katkı sağlayacak.