Orta Koridor’da Yeni Dönem: Köstence Limanı Asya-Avrupa Kapısı

BÜKREŞ, ROMANYA – Rumen Navlun Komisyoncuları Birliği (USER) ve Avrasya Ulaştırma Yolu Uluslararası Birliği (ETR IA), Asya-Avrupa yük geçişini optimize etmek amacıyla Bükreş’te ikili bir Mutabakat Zaptı imzaladı. SEEFF & FIATA REU Avrupa Kongresi sırasında imzalanan bu anlaşma, 2025 yılı için 67.6 milyon ton kargo elleçleme hedefi belirlenen Romanya’nın Köstence Limanı üzerinden konteynerli demiryolu ve denizyolu bağlantılarını genişletmeyi amaçlıyor. Bu iş birliği, başlangıçta iki yıllık bir süre boyunca Karadeniz taşımacılık hatlarını Avrupa demiryolu ağlarıyla entegre etmek üzere yapılandırılmış bir çerçeve oluşturuyor.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Bu ikili iş birliği, Avrasya kara köprüsü trafiğini Batı Avrupa’daki sıkışık koridorlardan uzaklaştırarak Hazar Denizi limanları ile Romanya arasında düzenli bir konteyner besleme hizmeti kurmaya odaklanıyor. Anlaşma, Köstence Limanı’ndan Orta ve Doğu Avrupa pazarlarına konteynerli demiryolu bağlantılarını genişletmek için teknik müzakereleri özetliyor. Taraflar, Orta Koridor boyunca potansiyel kargo akışlarına ilişkin istatistiksel verileri paylaşarak, halihazırda demiryoluyla ortalama 12 ila 18 gün olan transit sürelerini iyileştirmeyi hedefliyor; bu süre okyanus rotasında 30 ila 45 gün sürmektedir. Ayrıca, bu girişim Köstence’nin Ren-Tuna Koridoru üzerindeki stratejik konumundan yararlanarak nehir, demiryolu ve denizyolu lojistiğini içeren çok modlu taşımacılığı kolaylaştırmayı amaçlıyor. Ancak, önerilen besleme hattı ve demiryolu genişletmesi için kesin finansal taahhütler ve özel altyapı bütçeleri her iki kuruluş tarafından da açıklanmadı.

Bu Gelişme Türk Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

Romanya’nın Karadeniz altyapısının bölgesel kısa deniz ve demiryolu ağlarına entegrasyonu, deniz ticaret yollarını karbonsuzlaştırmaya yönelik daha geniş bir Avrupa çabasıyla örtüşüyor. Orta Koridor’un önemli bir geçiş ülkesi olan Türkiye için bu anlaşma, bölgedeki lojistik rekabeti ve iş birliği potansiyelini artırıyor. Köstence Limanı’nın Orta Avrupa’ya açılan ana kapı olarak güçlenmesi, Türkiye’den Karadeniz üzerinden yapılan Ro-Ro ve demiryolu feribot taşımacılığı için yeni fırsatlar sunabilir. Örneğin, Türkiye’nin Samsun ve Derince limanlarından Köstence’ye mevcut demiryolu feribot hatları, bu yeni yük akışlarından faydalanarak daha yoğun bir operasyonel hacme ulaşabilir (Kaynak: TCDD Taşımacılık, 2023). Köstence Limanı, 2023 yılında yaklaşık 75.5 milyon ton kargo elleçleyerek Türkiye’deki Kocaeli Limanı (yaklaşık 70-75 milyon ton) ile benzer bir kapasiteye sahipken, Mersin Limanı (yaklaşık 37 milyon ton) gibi diğer önemli Türk limanlarından daha yüksek bir hacme ulaşmıştır (Kaynak: T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2023). Orta Koridor’un hız ve verimlilik avantajları, Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasındaki ticaretteki stratejik konumunu daha da pekiştirerek, özellikle yüksek değerli otomotiv bileşenleri ve elektronik gibi ürünler için cazip bir alternatif sunmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin demiryolu altyapısına yaptığı yatırımların (örneğin Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı ve lojistik merkezler) Orta Koridor’un genel başarısı için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.

Editörün Değerlendirmesi

USER ve ETR IA arasındaki stratejik uyum, Avrasya tedarik zincirlerinin kuzey kara yollarından uzaklaşarak jeopolitik yeniden hizalanmasından faydalanmak için hesaplanmış bir çabayı temsil ediyor. Köstence Limanı’nı Orta Avrupa’ya birincil geçit olarak konumlandırarak Romanya, sıkışık Batı limanlarından taşan kargo hacimlerini çekebilir. Ancak, bu koridorun uzun vadeli sürdürülebilirliği, dalgalanan transit tarifelerinin istikrara kavuşturulmasına ve bölgesel jeopolitik gerilimlere karşı savunmasız kalmaya devam eden bölgesel demiryolu altyapısı için sermaye yatırımlarının güvence altına alınmasına bağlı olacaktır (Kaynak: Sektör Analistleri, 2025).