Stadler’dan Dar Hat İçin Dünyanın İlk Hidrojenli Treni Tanıtıldı

ERLEN, İsviçre – Stadler ve Sardinya Bölgesel Ulaştırma Kurumu ARST, 24 Mart 2026’da dar hatlı demiryolları için özel olarak tasarlanan dünyanın ilk hidrojenle çalışan trenini kamuoyuna tanıttı. Sipariş edilen 10 tren, 2028’de Sardinya’nın dar hat ağında Alghero Havalimanı-Mamuntanas hattı ile Sassari-Alghero-Sorso bağlantılarında hizmete girecek. Stadler, filonun dizel eşdeğerlerine kıyasla yıllık 2.100 metrik tondan fazla CO₂ salımını önleyeceğini belirtiyor.

Teknolojiye Ait Temel Veriler

Teknolojinin Teknik Özellikleri Nelerdir?

Çekiş sistemi, merkezi bir Güç Paketi modülüne entegre edilmiş hidrojen yakıt hücrelerini kullanıyor. Bu modül hidrojeni elektrik enerjisine dönüştürerek trenin yerleşik bataryalarını şarj ediyor. Araçlar, İtalya’nın dar hat altyapısının standart hatlara kıyasla daha sıkı dingil yükü sınırlamalarını karşılamak üzere hafif yapılı olarak tasarlandı. Teyit edilen özellikler arasında alçak tabanlı biniş, panoramik pencereler, ayrı sürücü kabini erişim kapısı ve sürücü kabini iklimlendirmesi yer alıyor. Stadler ve ARST, tren başına yolcu kapasitesi, tek hidrojen dolumuyla menzil, azami işletme hızı, yakıt hücresi güç çıkışı ve toplam sözleşme değerini açıklamadı.

Bu Teknoloji Sektörde Nerede Duruyor?

Stadler, dar hatlı hatlar için hidrojenle çalışan tren üreten dünyadaki tek üreticidir. Standart hat uygulamalarında ise üç rakip platform bulunuyor. Alstom’un Coradia iLint modeli 2018’de Almanya’da ticari hizmete girdi; Aşağı Saksonya ve Hesse eyaletlerindeki bölgesel hatlarda çalışıyor ve tek hidrojen dolumuyla yaklaşık 1.000 km menzil sunuyor (Kaynak: Alstom, 2018). Siemens Mobility’nin Mireo Plus H modeli 1.000 km’ye kadar benzer menzil sunuyor ve birden fazla Alman operatör tarafından 2024’ten itibaren teslim alınmak üzere sipariş edildi (Kaynak: Siemens Mobility, 2022). Stadler’in standart hatlar için geliştirdiği FLIRT H2 ise Mart 2024’te tek hidrojen tankıyla 2.803 km kat ederek Guinness Dünya Rekoru kırdı ve Kaliforniya’daki San Bernardino County Ulaşım Otoritesi tarafından sipariş edildi (Kaynak: Stadler, 2024). ARST’nin dar hat varyantı, kısıtlı dingil yükleri için hafif yapısı ve tamamen güneş enerjisiyle çalışan hidrojen üretim ekosistemine entegrasyonuyla bu üç platformdan ayrışıyor. Söz konusu model, üretimden çekişe kadar sıfır emisyonlu bir döngüyü ticari ölçekte sunan ilk uygulama niteliğinde. Stadler ayrıca Sicilya’da Ferrovia Circumetnea için 2, Calabria’da Ferrovie della Calabria için 9 hidrojenli tren üretiyor; böylece İtalya’nın dar hat hidrojen filosu üç bölgede toplam 21 üniteye ulaşacak.

Not: Yıllık 2.100 metrik ton CO₂ azaltımı rakamının bağımsız doğrulaması yayın tarihi itibarıyla mevcut değildi. Bu rakam Stadler ve ARST’nin ortak duyurusuna dayanmaktadır ve üçüncü taraf bir çevre denetçisi tarafından teyit edilmemiştir. Menzil, yolcu kapasitesi ve sözleşme değeri açıklanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

ARST siparişi yalnızca bir filo yenilemesinden ibaret değil; operatörün kendisini entegre bir enerji kuruluşu olarak yeniden konumlandırdığına işaret ediyor. ARST İcra Kurulu Başkanı Carlo Poledrini, bu dönüşümü “bir ulaşım şirketinden bir enerji şirketine geçiş” olarak tanımlıyor. Mandas, Alghero ve Macomer’de tamamen güneş enerjisiyle çalışacak hidrojen üretim tesislerinin inşası sürüyor. Bu dikey entegrasyon modeli, Avrupa’nın diğer bölgelerinde hidrojen tedarik zincirindeki dalgalanmalar nedeniyle yavaşlayan projelerin karşılaştığı riski ortadan kaldırıyor (Kaynak: ARST, 2026). İtalya hükümetinin güney İtalya’daki elektrikli olmayan hatlarda hidrojene verdiği destek, düşük yoğunluklu dar hat güzergâhlarında tam katener elektrifikasyonunun maliyet-fayda analizinden geçemediği gerçeğinin pragmatik bir kabulü niteliğinde. Bu hesap, Stadler’in söz konusu trenleri Bussnang’daki merkezinde ürettiği ve SBB’nin yüksek hızlı koridorlarını genişletirken ikincil hatları elektrifikasyonsuz bırakmaya devam ettiği İsviçre’deki benzer ağlar için de geçerli bir referans oluşturuyor (Kaynak: İsviçre Federal Demiryolları, 2025).