Fas Demiryollarına AYB’den 65 Milyon Avroluk İklim ve Rehabilitasyon Desteği

Avrupa Yatırım Bankası, Fas ulusal demiryolu işletmecisi ONCF’ye 50 milyon avro kredi ve 15 milyon avro hibe ile 65 milyon avroluk demiryolu paketi onayladı.

6 Temmuz 2026 13:02

⚡ Tek Cümlelik Özet:
Avrupa Yatırım Bankası, Fas ulusal demiryolu işletmecisi ONCF’ye mevcut demiryolu altyapısının rehabilitasyonu ve iklim değişikliğine uyum önlemleri için 50 milyon avro kredi ve 15 milyon avro Avrupa Birliği hibesi sağlayan toplam 365 milyon avroluk ulaştırma paketini onayladı.

RABAT, FAS – Avrupa Yatırım Bankası (AYB) Başkanı Nadia Calviño’nun ülkeye gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret sırasında, Fas’ın kara yolu ve demiryolu ağlarına yönelik 365 milyon avro değerinde finansman anlaşması imzalandı. Demiryolu bileşeni, ulusal işletmeci ONCF’nin Demiryolu Rehabilitasyon Projesi için 50 milyon avro AYB kredisi ile iklim adaptasyon çalışmalarına tahsis edilen 15 milyon avro Avrupa Birliği hibesinden oluşuyor.

Finansmana Ait Temel Veriler

Kategori	Detay / Veri
Fon / Program Adı	AYB Ulaştırma Finansman Paketi – ONCF Demiryolu Rehabilitasyon Projesi
Toplam Değer	365 milyon avro (demiryolu kısmı: 65 milyon avro)
İlgili Kurumlar	Avrupa Yatırım Bankası, ONCF (Fas Ulusal Demiryolları), Autoroutes du Maroc, Avrupa Birliği Fas Delegasyonu
Tamamlanma Tarihi	Açıklanmadı
Ülke / Koridor	Fas; ulusal demiryolu ve otoyol ağları

Finansmanın Kapsamı ve Dağılımı

Toplam 365 milyon avroluk paket, Autoroutes du Maroc’a (ADM) otoyol dayanıklılığı için tahsis edilen 300 milyon avro kredi ile ONCF’ye yönlendirilen 65 milyon avroluk demiryolu zarfı şeklinde ikiye ayrılıyor. Demiryolu kısmındaki 50 milyon avro AYB kredisi mevcut hat, sinyalizasyon ve yapıların yenilenmesini finanse ederken, 15 milyon avro tutarındaki AB hibesi aşırı sıcak, sel ve şev stabilitesi gibi iklim risklerine karşı ağın dayanıklılığını artıracak özel önlemleri destekliyor. Her iki operasyon bir Avrupa garantisiyle destekleniyor ve AYB Global’in 2025’te Fas ile imzaladığı 740 milyon avroluk finansman anlaşmalarının bir parçası. Bu rakam, kurumun 2012’den bu yana ülkeye yaptığı en büyük yıllık taahhüt düzeyini temsil ediyor.

Bu Finansman Benzer Programlarla Nasıl Karşılaştırılır?

ONCF’ye sağlanan 50 milyon avro kredi, AYB’nin 2010 yılında Tanca–Kazablanka yüksek hızlı hattı (Al Boraq) için verdiği 300 milyon avroluk finansmanın altıda biri büyüklüğünde. (Kaynak: AYB, 2010) Söz konusu eski kredi Afrika’nın ilk yüksek hızlı tren hizmetini mümkün kılan sıfırdan altyapı inşasını hedeflerken, yeni paket mevcut konvansiyonel ağın rehabilitasyonuna ve iklim korumasına odaklanıyor. Fas hükümeti ayrıca 10,3 milyar dolarlık Kenitra–Marakeş yüksek hızlı demiryolu projesini bu AYB paketinden bağımsız olarak yürütüyor. (Kaynak: Construction Review Online, 2025) Bugüne kadar Fas’a yalnızca demiryolu iklim dayanıklılığı için tahsis edilmiş karşılaştırılabilir bir AB hibesi duyurulmadı; bu nedenle 15 milyon avroluk hibe kalemi yeni bir enstrüman niteliği taşıyor. Öte yandan rehabilitasyon kredisinin doğrudan kapasite artışı rakamlarıyla ilişkilendirilmediğini, daha çok hizmet kesintilerini azaltmayı amaçladığını belirtmek gerekir.

Editörün Değerlendirmesi

AYB’nin büyük ölçekli demiryolu genişlemesinden hedefli rehabilitasyon ve iklim adaptasyonuna yönelmesi, Fas demiryolu ağının olgunlaşma evresine girdiğine ve kreditörün mevcut varlıklar üzerindeki fiziksel iklim risklerine verdiği yanıtın arttığına işaret ediyor. Hibe bileşeni ise AB’nin Kuzey Afrika’da imtiyazlı iklim finansmanı araçlarını devreye alma istekliliğini gösteriyor; bu model şoklara açık diğer koridorlar için de tekrarlanabilir. Kenitra–Marakeş yüksek hızlı hattı iç hat mobilitesini yeniden şekillendirirken, ONCF’nin paralel rehabilitasyon çalışmaları 2024 yılında 9,1 milyon TEU elleçleyen Tanger Med limanına uzanan besleme hizmetlerinin ve yük güvenilirliğinin sürdürülmesi açısından kritik rol oynayacak. (Kaynak: Tanger Med Liman Otoritesi, 2025)

Sıkça Sorulan Sorular

ONCF kredisi hangi somut işleri finanse edecek?
Kredi mevcut hat, sinyalizasyon ve yapıların rehabilitasyonunu kapsıyor. AB hibesi ise iyileştirilmiş drenaj, ısıya dayanıklı malzeme kullanımı ve şev stabilizasyonu gibi iklim adaptasyon önlemlerine tahsis edildi. Detaylı proje listesi henüz açıklanmadı.

Bu fon Kenitra–Marakeş yüksek hızlı hattıyla bağlantılı mı?
Hayır. 10,3 milyar dolarlık Kenitra–Marakeş yüksek hızlı projesi ONCF tarafından yürütülen ayrı bir girişimdir ve bu AYB paketinin parçası değildir. Mevcut 65 milyon avroluk demiryolu fonu yalnızca konvansiyonel ağın rehabilitasyonu ve iklim dayanıklılığına odaklanmıştır.

Bu finansman demiryolu yük taşımacılığını ve Tanger Med limanını nasıl etkileyecek?
Daha yüksek hat dayanıklılığı, Tanger Med’i iç lojistik bölgelerine bağlayan güzergâhlardaki hizmet kesintilerini azaltarak limanın genişlemesini ve Hapag-Lloyd gibi taşıyıcıların konteyner terminali yatırımlarını dolaylı olarak destekleyebilir. Ancak rehabilitasyon kredisiyle doğrudan bağlantılı bir kapasite artış rakamı açıklanmadı.