ABD S-Line Projesini Onayladı: 550 Milyon Dolarlık Hızlı Tren Yatırımı

RALEIGH, Amerika Birleşik Devletleri – Federal Demiryolu İdaresi (FRA), North Carolina ile Virginia eyaletlerini bağlayan S-Line güzergahında yolcu taşımacılığını yeniden başlatmak üzere 550 milyon dolarlık kaynak sağladı. Virginia Yolcu Demiryolu Otoritesi (VPRA) tarafından Kasım 2022’de CSX şirketinden satın alınan 75 millik (yaklaşık 120 km) atıl yük hattında yürütülecek mühendislik çalışmaları, Raleigh ile Richmond arasındaki seyahat süresini 90 dakikaya kadar kısaltacak.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Proje, Raleigh (North Carolina) ile Richmond (Virginia) arasındaki 75 millik terk edilmiş demiryolu koridorunun rehabilite edilerek yüksek hızlı yolcu işletmeciliğine uygun hale getirilmesini kapsıyor. North Carolina Ulaştırma Bakanlığı (NCDOT) takvimine göre altyapıdaki köprü imalatlarının Kasım 2026’ya kadar tamamlanması, üstyapı ve balast iyileştirme çalışmalarının ise Temmuz 2028’de nihai kabule hazır hale getirilmesi planlanıyor (Kaynak: NCDOT, 2024). Eyalet, 550 milyon dolarlık bu doğrudan tahsise ek olarak, Piedmont Koridoru üzerindeki dokuz hemzemin geçidin kaldırılması, beş alt-üst geçit inşası ve izinsiz giriş önleme sistemleri için 300 milyon dolar ilave fon temin ederek ülke genelindeki 5,3 milyar dolarlık federal paketten toplam 850 milyon dolarlık pay aldı. Altyapı inşaatını üstlenecek özel sektör yüklenicilerinin ihale bedelleri ve sözleşme ayrıntıları yayın tarihi itibarıyla açıklanmadı.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

Mevcut ve atıl demiryolu mülkiyet haklarının (right-of-way) yeniden işlevlendirilmesi, sıfırdan (greenfield) yüksek hızlı hat inşasına kıyasla ciddi bir sermaye avantajı sağlıyor. Nitekim California Yüksek Hızlı Tren Otoritesi, Central Valley bölgesindeki 191 kilometrelik yeni hat ve sistemler inşaatı için 3,5 milyar dolarlık sözleşme imzalayarak yeni güzergah açmanın maliyet yoğunluğunu ortaya koydu (Kaynak: Railway Pro, 2024). Diğer yandan ulusal yolcu operatörü Amtrak, Boston, Washington D.C. ve New York gibi yoğun merkezlerdeki istasyon ve hat kapasitesi artırımı projelerini 2025 mali yılının ilk yarısında ihale sürecine aldı (Kaynak: Amtrak, 2024). S-Line projesi mil başına yaklaşık 7,3 milyon dolarlık altyapı yenileme maliyetiyle, sıfırdan inşa edilen yüksek hızlı hatlara oranla çok daha düşük bir bütçeyle şehirlerarası erişim kapasitesi artışı sağlıyor.

Editörün Değerlendirmesi

Yolcu trenlerinin Class I statüsündeki özel yük işletmecisi CSX hatlarından çıkarılarak devlete ait bağımsız S-Line güzergahına aktarılması, Amtrak ile yük trenleri arasındaki trafik önceliği uyuşmazlıklarını doğrudan ortadan kaldırıyor. Bu operasyonel ayrım, 2025 yılında 325,0 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan küresel demiryolu yük taşımacılığı pazarında kritik yer tutan dökme yük koridorlarının kapasitesini koruyor (Kaynak: Grand View Research, 2025). Hat ayrıştırma modeli, bölgesel ulaştırma idarelerinin endüstriyel yük akışını kesintiye uğratmadan yolcu treni sefer sıklığını artırabilmesi için en uygulanabilir demiryolu planlama stratejisi olmaya devam ediyor.