Uruguay Merkez Demiryolu Projesi

Bu makale, Uruguay’ın iç bölgeleri ile Montevideo arasında demiryolu bağlantısını iyileştirmeyi amaçlayan Ferrocarril Central (FC) demiryolu projesini ele almaktadır. Proje, ülkenin ekonomik gelişimi ve kargo taşımacılığı kapasitesinin artırılması için hayati önem taşımaktadır. 2019 Mayıs ayında temeli atılan ve 2024 Nisan ayında faaliyete geçen proje, modern sinyalizasyon sistemleri, iyileştirilmiş ray altyapısı ve artan güvenlik önlemleriyle Uruguay’ın demiryolu altyapısını önemli ölçüde dönüştürmeyi hedeflemiştir. Aşağıdaki bölümlerde, projenin kapsamı, uygulanan teknolojiler, finansman kaynakları ve genel başarı değerlendirmesi detaylı olarak incelenecektir. Projenin uzun vadeli etkileri, Uruguay ekonomisi ve sürdürülebilir ulaşım sistemleri üzerindeki etkisi bağlamında değerlendirilecektir.

Projenin Kapsamı ve Teknik Özellikleri

Ferrocarril Central projesi, Montevideo, Canelones, Florida, Durazno ve Tacuarembo departmanlarını kapsayan yaklaşık 273 km’lik bir demiryolu hattının rehabilitasyonunu ve inşasını içeriyordu. Proje kapsamında, mevcut hatların iyileştirilmesi, yeni hatların inşa edilmesi, sinyalizasyon ve iletişim sistemlerinin modernizasyonu ve güvenlik önlemlerinin artırılması yer almıştır. Trenlerin maksimum 80 km/sa hızla ve aks başına 22.5 ton yük taşıyabilmesi için hat iyileştirmesi yapılmıştır. Montevideo’dan başlayarak ilk 29 km’lik bölüm çift hatlı, kalan kısım ise trenlerin birbirini geçebilmesi için tek hatlı olarak inşa edilmiştir. Toplamda 17 yeni kavşak istasyonu inşa edilmiş, 250 mevcut geçit iyileştirilmiş ve 40’a yakın demiryolu köprüsü yenilenmiştir. Ayrıca, yolcu ve yük taşımacılığı için ayrı hatlar ve sanayi bağlantıları için özel hatlar inşa edilmiştir. Gürültü seviyesini azaltmak için geleneksel ray bağlantı elemanları yerine sürekli kaynaklı ray (CWR) teknolojisi kullanılmıştır. Vossloh’un W21 ray bağlantı sistemi, beton traversler üzerinde balastlı hatlar için tercih edilmiştir. Gelecekte elektrikli tren sistemlerinin uygulanmasına olanak sağlamak için hat ölçüleri, kontakt tellerin (catenary) montajına uygun olarak tasarlanmıştır.

Güvenlik ve İletişim Sistemleri

Proje, demiryolu güvenliğinin artırılmasına büyük önem vermiştir. Geçitlerde bariyer sistemleri, sesli ve ışıklandırma işaretlemeleri ile otomatik bir güvenlik sistemi kurulmuştur. Bazı noktalarda ray ve yol trafiğini ayırmak için altı adet yol altı tüneli inşa edilmiştir. Gürültü seviyelerini kontrol altında tutmak için akustik paneller kullanılmıştır. Yeni bir sinyalizasyon sistemi (SIL-4 entegre elektronik lok sistemleriyle birlikte 190 RailRox geçit sistemi ve ERTMS-1 kurulmuştur), yüksek güvenlik özellikleriyle donatılmış olup güvenli taşımacılığı sağlamaktadır. Mevcut telekomünikasyon sistemi, uzaktan kurulumları izleme sistemi ve yeni bir veri aktarım sistemi ile yükseltilmiştir. Sistemler, fiber optik ağ, IP sabit iletişim ağı, radyo ağı ve CCTV sistemlerini içermektedir. Ayrıca, otomatik geçit koruma sistemi ve otomatik tren kontrol sistemi (ATC) de kurulmuştur.

Proje Yönetimi ve Finansman

Ferrocarril Central projesi, çeşitli aşamalarda gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada kartografik planlar hazırlanmış, zemin etütleri yapılmış ve tasarım ayarlamaları gerçekleştirilmiştir. Ardından şantiye ofisleri kurulmuş ve mevcut demiryolu hattı sökülmüştür. Yaklaşık 296 km’lik eski hat, raylar, bağlantı elemanları ve traversler tamamen kaldırılmıştır. Bu, yeni sürekli kaynaklı raylar, bağlantı elemanları, beton traversler ve balast kullanılarak ana hat ve yan hatların süper yapısının oluşturulmasını sağlamıştır. Toplam 344 km yeni hat döşenmiştir; 264 km’si Montevideo Limanı ile Paso de los Toros’taki UPM kağıt hamuru fabrikasını bağlamaktadır (Kasım 2023’te tamamlanmıştır). Yaklaşık 80 km’lik ikincil hat da inşa edilmiştir. Proje, BID (Inter-American Development Bank), CAF (Development Bank of Latin America), CAFAM ve diğer uluslararası özel bankalar gibi kuruluşların sermaye katkılarıyla finanse edilmiştir. IDB Invest, 2019 yılında 500 milyon dolarlık bir finansman paketi onaylamıştır. Sözleşme, Grupo Via Central (GVC) konsorsiyumuna verilmiştir. Konsorsiyum, Sacyr (İspanya), NGE Group (Fransa), Saceem ve Berkes (Uruguay) şirketlerinden oluşmaktadır. Sinyalizasyon ve iletişim sistemleri CAF Signalling ve Revenga Smart Solutions tarafından, çelik işleri Ferralia tarafından, ray bağlantı sistemi Vossloh tarafından ve temel tasarım IDOM tarafından sağlanmıştır. Projenin bakım hizmetleri 18 yıl boyunca sağlanacaktır.

Sonuç

Ferrocarril Central demiryolu projesi, Uruguay’ın demiryolu altyapısını önemli ölçüde iyileştirmeyi başarmıştır. Proje, Montevideo ile ülkenin iç bölgeleri arasındaki bağlantıyı güçlendirerek, yük taşımacılığı kapasitesini yılda dört milyon tona kadar çıkarmıştır. Modern sinyalizasyon ve iletişim sistemlerinin kurulması, güvenlik standartlarını yükseltmiş ve operasyonel verimliliği artırmıştır. Sürekli kaynaklı ray teknolojisi ve gelişmiş ray bağlantı sistemlerinin kullanımı, gürültü kirliliğini azaltmış ve uzun vadeli bakım maliyetlerini düşürmüştür. Projenin finansmanı, uluslararası finans kuruluşlarının ve özel bankaların iş birliği ile sağlanmıştır. Projenin başarıya ulaşması, Uruguay ekonomisi ve sürdürülebilir ulaşım sistemleri için önemli bir kazanımdır. Ancak, projenin uzun vadeli sürdürülebilirliği için düzenli bakım ve yenileme çalışmalarının devam etmesi ve işletme maliyetlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Projenin gelecekte elektrikli tren sistemlerine geçiş için altyapı sağlaması, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada önemli bir adımdır. Projedeki tecrübelerin, ülkenin diğer demiryolu hatlarının iyileştirilmesi ve genişletilmesi için kullanılması, ulaşım sektörünün genel gelişimine katkı sağlayacaktır.