Zimbabve 3 Milyar EUR’luk Harare Hafif Raylı Sistemini Onayladı

HARARE, Zimbabve – Zimbabve hükümeti, Harare Light Rail (Private) Limited tarafından geliştirilen EUR 3 milyar değerindeki Harare hafif raylı sistem projesini onayladı. Temmuz 2026’da yayınlanan habere göre Faz 1, şehir merkezi ile batıdaki Kuwadzana bölgesi arasında tamamı viyadük üzerinde ilerleyen 30,4 km’lik hat olup yaklaşık maliyeti USD 775 milyon olarak hesaplanıyor. İnşaatın yaklaşık üç yıl sürmesi, ardından da dört fazın metropol alana hizmet vermesi bekleniyor. (Kaynak: African Business, 2026)

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Harare’nin onaylanan hafif raylı sistem ağı beş fazdan oluşuyor ve başkentin doğu-batı, doğu, güney ve kuzey koridorlarını kapsıyor. Faz 1, en yoğun banliyö aksında iş merkezini Kuwadzana’ya bağlıyor; sonraki fazlar havalimanı ve Mabvuku, Harare South ve Chitungwiza, Borrowdale ve Mt Hampden’deki yeni idari merkeze uzanacak. Araçlar, tasarım sırasında hidrojen ve sıvılaştırılmış doğal gaz seçenekleri değerlendirildikten sonra güneş enerjili altyapı üzerinden şarj edilen bataryalı elektrikli trenler olacak. Geliştirici, Faz 1 için günlük 350.000, tüm ağ tamamlandığında ise günde 1 milyonun üzerinde yolcu öngörüyor. Proje kamu-özel ortaklığı olarak onaylanmış olsa da sermaye dağılımı, imtiyaz süresi ve kamu garanti yapısı açıklanmadı.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

Faz 1’in güzergâh kilometresi başına maliyeti yaklaşık USD 25,5 milyon. Bu değer, geleneksel hemzemin hafif raylı sistemden çok tamamen yükseltilmiş veya tünel metro yapımına yakın bir maliyet seviyesini işaret ediyor. Sahra Altı Afrika’da daha önce bu uzunlukta, tamamı viyadük üzerinde inşa edilen bir hafif raylı sistem bulunmuyor; Addis Ababa hafif raylı sistemi ise ağırlıklı olarak hemzemin güzergâha sahip olduğu için doğrudan kilometre başına maliyet karşılaştırması sınırlı kalıyor.

Küresel ölçekte bakıldığında Zimbabve’nin EUR 3 milyarlık programı olağanüstü büyük değil. İtalya’nın 2025-2029 stratejik planı ulusal demiryolu altyapısına EUR 18 milyar ayırırken, raylı araç yatırımcısı RAILPOOL’un 2025’te Avrupa pazarına bağladığı tahmini EUR 2,7 milyar, Harare programının tamamının yaklaşık yüzde 90’ına denk geliyor (Kaynak: RailwayPRO, 2025; Railvolution, 2025). Afrika Kalkınma Bankası’nın Temmuz 2026’da bir Cezayir demiryolu projesi için sağladığı finansman, kıtada demiryolu yatırımlarının çeşitlendiğini gösteriyor; ancak Cezayir’deki proje şehir içi hafif raylı sistem olmaktan çok şehirlerarası odaklı (Kaynak: Railway Gazette, 2026).

Asıl dikkatle incelenmesi gereken öngörü şu: 30,4 km’lik tek bir hattın günde 350.000 yolcu taşıması, yılda yaklaşık 128 milyon yolcuya karşılık gelir. Bu, Kopenhag metrosunun 2025’te taşıdığı 135 milyon yolcuya oldukça yakın (Kaynak: RailwayPRO, 2025). Harare tahminini destekleyen güzergâh bazlı talep modeli veya fizibilite etüdü yayınlanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

Siyasi onay finansal riski ortadan kaldırmıyor. Fizibilite etüdü, imtiyaz koşulları ve kamu sübvansiyonu taahhüdü açıklanmadığı için gelirlerin agresif yolcu tahminini karşılaması yükü özel tarafta kalıyor. Bataryalı demiryolu sistemleri 2025’te küresel olarak yüzde 14 büyüdü (Kaynak: Business Research Insights, 2025); Harare bu teknoloji trendine yaslanıyor. Ancak bu ölçekte güneş enerjili, tamamen yükseltilmiş bataryalı bir hafif raylı sistem Afrika için bir ilk olacak ve bu durum projenin hem örnek değerini hem de uygulama riskini artırıyor.