İsrail’de 1,8 Milyar Euro’luk Proje: Kudüs Yeşil Hat Hizmete Girdi

KUDÜS, İSRAİL – TransJerusalem J-Net konsorsiyumu, Kudüs Yeşil Hat hafif raylı sistem ağının Malha ile HaTurim arasındaki 7 kilometrelik L3 kesiminde 21 Ağustos 2026 tarihinde ticari yolcu taşımacılığına başladı. İnşa edilen 12 yeni istasyonla hizmete giren güzergâh, mevcut Kırmızı Hat ile entegre olarak yoğun saatlerde sekiz dakikalık sefer aralıklarıyla işletiliyor. Bu açılış, 2019 yılında onaylanan 1,8 milyar Euro tutarındaki hafif raylı sistem sözleşmesinin ilk operasyonel fazını teşkil ediyor.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

İşletmeye alınan L3 hattı, güneydeki Malha ile HaTurim arasında toplam 13 istasyonu birbirine bağlayarak planlanan 20 kilometrelik Yeşil Hat’ın 7 kilometrelik ilk etabını oluşturmaktadır. 2027 yılına kadar planlanan üç inşaat aşamasının tamamlanmasıyla birlikte hat, 114 adet CAF Urbos hafif raylı araçlık (LRV) filo ile 41 istasyonda günde 250.000 yolcu taşıyacaktır. Toplam 1,8 milyar Euro bütçeli J-Net altyapı programı; 27 kilometrelik yeni ray inşasını, mevcut Kırmızı Hat filosundaki 46 aracın modernizasyonunu ve yeni depo tesislerinin kurulumunu kapsamaktadır (Kaynak: Railway Pro, 2026). Kuzey Bar-Ilan koridorunda yürütülen inşaat çalışmaları esnasında meydana gelen fiziki hasarlar ve eylemler 400 milyon Şekel (yaklaşık 115 milyon Euro) altyapı zararına yol açmış, bu durum hattın kuzey kollarının teslimatını 2027 yılına ertelemiştir.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

Kudüs’teki 1,8 milyar Euro’luk anahtar teslim model, demiryolu araç temini, inşaat işleri ve tren kontrol sistemlerini tek bir imtiyaz çerçevesinde toplayarak küresel kamu-özel ortaklığı projeleriyle paralellik göstermektedir. Buna karşılık Norveç’teki Bybanen Bergen idaresi, Åsane hafif raylı hat uzatması için Stadler Signalling ile 50 milyon Euro değerinde bağımsız bir konvansiyonel sinyalizasyon sözleşmesi imzalayarak alt sistemleri ayrı ayrı ihale etme yolunu seçmiştir (Kaynak: Stadler Rail, 2024). Yatırım büyüklüğü ve takvim açısından bu proje, Ekim 2024’te temeli atılan ve işletmeye alınması 2036 yılına planlanan Los Angeles Güneydoğu Geçit Hattı (Southeast Gateway Line) gibi uzun takvimli mega projelere kıyasla daha hızlı bir aşamalı devreye alma modeli sergilemektedir (Kaynak: LACMTA, 2024). Kudüs projesinin son etabı olan Har Nof–Neve Yaakov koridorunun net ticari işletme başlangıç tarihine ilişkin bağımsız doğrulama verisi yayın tarihi itibarıyla mevcut değildi.

Editörün Değerlendirmesi

Kademeli devreye alma yaklaşımı, belediye otoritelerinin bilet geliri elde etmesini ve yüzey trafiğini hafifletmesini sağlarken, toplumsal veya hukuki itirazların sürdüğü etaplardaki inşaat risklerini işletmeden ayırmaktadır. Çevre yerleşimlerden ana merkezlere doğrudan bağlantı sağlanması, imtiyaz sahibinin nakit akışını erken aşamada güvenceye alarak yeni ve eski filo sistemlerinin hat üstü entegrasyon testlerini hızlandırmaktadır. Farklı dönemlere ait araç ve altyapıların birleştiği kentsel raylı sistem ağlarında, birlikte çalışabilir dijital sinyalizasyon standardizasyonu şebeke parçalanmasını önlemek için temel şarttır (Kaynak: Future Market Insights, 2025).