Çekya’da Yüksek Hızlı Tren Altyapısı: Modernizasyon
Çek Cumhuriyeti’nde Hızlı Tren Hamlesi: Kojetín-Přerov Hattının Modernizasyonu ve Geleceğe Yönelik Vizyon
Çek Cumhuriyeti, demiryolu altyapısını çağın ötesine taşımaya yönelik önemli bir adım atıyor. Správa železnic (Demiryolu İdaresi), Kojetín ile Přerov arasındaki demiryolu hattının modernizasyonu için 10.5 milyar CZK (yaklaşık 427.5 milyon Euro) değerinde bir sözleşme imzaladı. Bu proje, hattın 200 km/s hıza uygun hale getirilmesini sağlayacak. Bu büyük ölçekli yatırım, Çek Cumhuriyeti’nin hızlı tren ağını genişletme stratejisinin önemli bir parçası. Projenin 2028 sonunda tamamlanması hedefleniyor ve bu sayede ülkenin demiryolu ulaşımında önemli bir atılım yapılması bekleniyor.
Kojetín-Přerov Hattının Modernizasyonu: Detaylı İnceleme
Projenin temelini, Kojetín ve Přerov arasındaki 17 kilometrelik demiryolu hattının tam modernizasyonu ve çift hatlı hale getirilmesi oluşturuyor. Şu anda 100 km/s olan mevcut hat hızı, bu çalışmalarla 200 km/s’ye çıkarılacak. Avrupa Birliği’nin (AB) “Connecting Europe Facility (CEF)” programı tarafından 5.26 milyon Euro hibe ile desteklenen proje kapsamında, Avrupa Tren Kontrol Sistemi (ETCS) de kurulacak. ETCS, demiryolu güvenliğini artıran ve farklı ülkelerdeki trenlerin uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlayan önemli bir teknolojidir. Projenin geri kalan finansmanı ise Çek Devlet Ulaştırma Altyapı Fonu tarafından sağlanacak.
Bu kapsamlı modernizasyon çalışması, sadece hat hızını artırmakla kalmayacak, aynı zamanda istasyonları ve çevre altyapıyı da iyileştirecek. Kojetín ve Chropyně istasyonları, modern istasyon binaları, yeni otoparklar ve engelli erişimine uygun alt geçitlerle yeniden inşa edilecek. Mevcut Věžky istasyonu, aynı isimle yeni bir durakla değiştirilecek ve operasyonel esnekliği artırmak amacıyla Bochoř yakınlarında yeni bir kavşak inşa edilecek. Hat üzerindeki 14 hemzemin geçit, üst veya alt geçitlerle değiştirilecek ve Kojetín’de Morava Nehri üzerinde 120 metrelik yeni bir köprü inşa edilecek. Bu çalışmalar, demiryolu ulaşımının güvenliğini, kapasitesini ve konforunu artırmayı hedefliyor.
Stratejik Önem ve Ağ Entegrasyonu
Kojetín-Přerov demiryolu hattı, Çek Cumhuriyeti’nin stratejik 1 numaralı demiryolu koridorunda yer alan 78 kilometrelik Brno–Přerov ana hattının bir parçasıdır. Bu hat, ülkenin ulaşım ağının omurgasını oluşturuyor. Daha önce, Správa železnic, 10 kilometrelik Nezamyslice – Kojetín hattının modernizasyonu için 267 milyon Euro’luk bir sözleşme imzalamıştı. Bu hat da 200 km/s hıza uygun olarak tasarlanmış olup, Olomouc Bölgesi’nde inşaat çalışmaları Mayıs ayında başlamıştı. Bu tür yatırımlar, mevcut ve gelecekteki hızlı tren ağları için önemli bir altyapı hazırlığıdır. Bu hatların entegrasyonu, hem yolcu hem de yük taşımacılığında verimliliği artıracak, ulusal ve uluslararası bağlantıları güçlendirecektir.
Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) Modelleri ve Gelecek Ağ Gelişimi
Çek Cumhuriyeti, planlanan 780 kilometrelik yüksek hızlı tren (YHT) ağı için kamu-özel işbirliği (KÖİ) modellerini kullanmayı hedefliyor. Bu ağın maliyetinin 800 milyar CZK’yi (yaklaşık 32.5 milyar Euro) aşması bekleniyor. Bu kapsamda en gelişmiş KÖİ girişimi, Brno–Přerov yüksek hızlı hattıdır. Bu hat, Brno’yu Ostrava’ya bağlayan gelecekteki YHT koridorunun kritik bir bölümünü oluşturuyor. Özel bir ortak, 25 yıl boyunca altyapıyı tasarlayacak, finanse edecek, inşa edecek, işletecek ve bakımını üstlenecek. Bu model, devletin finansal yükünü hafifletirken, özel sektörün uzmanlığını ve verimliliğini kullanmayı amaçlıyor.
Prag–Václav Havel Havalimanı–Kladno demiryolu bağlantısının yükseltilmesi ve inşası da önemli bir KÖİ projesi olarak öne çıkıyor. Toplam maliyeti yaklaşık 1.6 milyar Euro olarak tahmin edilen bu projeye, Avrupa Yatırım Bankası (EIB) 700 milyon Euro finansman desteği sağlıyor. EIB ayrıca, Prag–Havalimanı–Kladno hattı ve Brno ile Ostrava arasındaki Moravian koridoru gibi çeşitli büyük projeler için 27 aylık bir süre boyunca teknik danışmanlık desteği sunuyor. Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ise, Brodek u Přerova ile Ostrava–Svinov arasındaki yüksek hızlı bölümü kapsayan bir KÖİ için işlem danışmanı olarak görev yapıyor. Bu projeler, Çek Cumhuriyeti’nin YHT vizyonunun hayata geçirilmesinde önemli bir rol oynuyor.
Sonuç: Demiryolu Ulaşımında Yeni Bir Dönem
Správa železnic’in Kojetín – Přerov demiryolu hattını modernize etmek üzere bir konsorsiyum ile sözleşme imzalaması, Çek Cumhuriyeti’nin demiryolu ulaşımında önemli bir dönüm noktasıdır. Bu proje, ülkenin yüksek hızlı tren ağının genişletilmesine yönelik atılan adımlardan biridir ve 2028 yılına kadar tamamlanması hedeflenmektedir. Çek Cumhuriyeti, yüksek hızlı tren ağını geliştirmek için KÖİ modellerini kullanmaktadır. Bu alanda EIB ve IFC gibi uluslararası kuruluşlar da destek sağlamaktadır. Bu projeler, ülkenin ulaşım altyapısını modernize etmenin yanı sıra, ekonomik büyümeyi ve bölgesel kalkınmayı da destekleyecektir.
Çek Cumhuriyeti, demiryolu ulaşımında gerçekleştirdiği bu atılımlarla, Avrupa’da modern ve verimli bir ulaşım ağına sahip olma yolunda önemli adımlar atmaktadır. Gelecekte, bu projelerin tamamlanmasıyla birlikte, ülke genelinde seyahat süreleri kısalacak, ulaşım güvenliği artacak ve çevreye duyarlı bir ulaşım sistemi oluşturulacaktır.
Şirket Özeti
Správa železnic: Avrupa Yatırım Bankası (EIB) ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) tarafından bu ağın geliştirilmesi konusunda danışmanlık desteği almaktadır.
Subterra: Sözleşmeyi kazanan konsorsiyumun bir üyesi.
OHLA ŽS: Sözleşmeyi kazanan konsorsiyumun bir üyesi.
Swietelsky Rail: Sözleşmeyi kazanan konsorsiyumun bir üyesi.
Elektrizace železnic Praha: Sözleşmeyi kazanan konsorsiyumun bir üyesi.
Firesta-Fišer: Sözleşmeyi kazanan konsorsiyumun bir üyesi.
Avrupa Yatırım Bankası (EIB): Prag–Havalimanı–Kladno hattı ve Brno ile Ostrava arasındaki Moravian koridoru gibi çeşitli büyük projeler için 27 aylık bir süre boyunca teknik danışmanlık desteği sağlamaktadır. Ayrıca Prag–Václav Havel Havalimanı–Kladno demiryolu bağlantısının yükseltilmesi ve inşasını desteklemiştir.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD): KÖİ modelinin geliştirilmesini desteklemektedir.
Uluslararası Finans Kurumu (IFC): Brodek u Přerova ile Ostrava–Svinov arasındaki yüksek hızlı bölümü kapsayan bir KÖİ için işlem danışmanı olarak görev yapmaktadır.
Teknoloji
ETCS: Projede Avrupa Tren Kontrol Sistemi (ETCS) kullanılacaktır.