Graz, 34 Metrelik Alstom Flexity Tramvayını Hizmete Aldı

GRAZ, AVUSTURYA – Holding Graz ve Belediye Başkanı Elke Kahr, kentin bugüne kadarki en uzun tramvayı olan 34 metrelik ilk Alstom Flexity’yi 2026 yılında yolcu işletmesine aldı. Graz Linien’e teslim edilen sekiz araçtan ilk üniteler, yüksek yolcu hacmine sahip 4, 7 ve 17 numaralı hatlarda sefere başladı. Yıl sonuna kadar ilk partiden 15 tramvayın sahada olması, Mart 2027’den itibaren ise 16 araçlık ikinci partinin teslimatına başlanması öngörülüyor.

Proje ve Teknolojiye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Graz Flexity, 34 metre uzunluğunda, tam alçak tabanlı, körüklü bir tramvay olarak Graz Linien ağının işletme profiline özel geliştirildi. Tüm araç boyunca geniş kapılar rampasız biniş sağlarken, yolcu bölmesinde tam iklimlendirme ve modern bir yolcu bilgilendirme sistemi bulunuyor. Çok amaçlı alanlar tekerlekli sandalye, bebek arabası ve bisiklet taşımaya uygun şekilde tasarlandı. Viyana-Donaustadt tesisinde üretilen araçlar, 25 gece sürüşü, fren testleri, elektronik güvenlik doğrulaması, iklimlendirme performans kontrolleri ve güzergâh-gabarit uyum ölçümlerini içeren yaklaşık 1.800 kilometrelik test sürecinden geçti. Tip onayı 7 Temmuz 2025’te verildi; işletme izni ise Nisan 2026’daki başvurunun ardından onaylandı.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

Graz’ın Flexity siparişi, Avrupa düşük tabanlı tramvay pazarında üç büyük üreticinin rekabet ettiği bir segmentte konumlanıyor. Siemens Mobility’nin Avenio platformu yaklaşık 31 metreden 72 metreye kadar modüler konfigürasyonlar sunuyor; Münih Avenio M 36,8 metre uzunluğunda ve 220 yolcu kapasiteli (Kaynak: Siemens Mobility, 2023). CAF’ın Edinburgh, Utrecht ve Budapeşte gibi kentlerde kullanılan Urbos ailesi ise 18 metreden 43 metreye uzanıyor; 33 metrelik Urbos 3 yaklaşık 200 yolcu taşıyor (Kaynak: CAF, 2022). Alstom’un 2021’deki Bombardier Transportation satın almasıyla portföyüne kattığı Flexity serisi, Toronto’daki 28 metrelik Flexity Outlook’tan Brüksel’deki 43 metrelik Flexity 2’ye kadar geniş bir yelpazeye sahip. Graz’ın 34 metrelik aracı, orta ölçekli Avrupa ağlarına özgü orta segmentte yer alıyor. Üretimin Viyana-Donaustadt’ta yapılması, AB üyesi ülkelerin kamu fonlu demiryolu araç alımlarında blok içi üretimi önceliklendirme eğilimini yansıtıyor. Mevcut 31 araçlık kesin siparişe ek olarak belediye meclis onayı bekleyen 24 araçla birlikte toplam 55 üniteye ulaşılması halinde Graz filosu, Berlin ve Brüksel dışındaki en büyük Flexity konuşlanmalarından biri olacak. Buna karşılık, Leipzig’in 2023 yılında verdiği 25 Flexity tramvay siparişinin tahmini değeri 110 milyon Euro olarak açıklanmıştı. Graz ihalesinde birim maliyet ve toplam program değerinin kamuya açıklanmaması, projenin finansal ölçeğine dair bağımsız kıyaslama yapılmasını engelliyor.

Editörün Değerlendirmesi

Graz’ın filo yenileme stratejisi, orta ölçekli Avrupa tramvay işletmecilerinde gözlemlenen bir modeli yansıtıyor: tek seferlik büyük sipariş yerine ayrı partiler halinde kademeli tedarik. Bu yaklaşım, ikinci parti 16 aracın teslimatına Mart 2027’ye kadar başlanmayacakken işletmecinin bu süreçte Hat 1 çift hat projesi gibi altyapı iyileştirmelerini entegre etmesine olanak tanıyor. Tip onayından yolcu işletmesine geçişin bir yıldan kısa sürmesi, Kaliforniya yüksek hızlı tren programının ilk 171 millik Merkez Vadi segmenti için bir on yıldan uzun süredir arazi ve sözleşme süreçleriyle uğraşmasıyla (Kaynak: Construction Dive, 2024) karşılaştırıldığında Avrupa kentsel raylı sistem projelerindeki uygulama hızını ortaya koyuyor. Avrupa Yatırım Bankası’nın kısmi finansman desteği ise AB’nin iklim uyumlu kredi kriterleri çerçevesinde kentsel hafif raylı sistem araç alımlarını fonlama istekliliğini gösteriyor.