İsviçre Demiryolu Yükünü Koruyor: 515 Milyon Euro Destek Paketi

BERN, İSVİÇRE – İsviçre Federal Konseyi, Alpler geçişli refakatsiz kombine demiryolu yük taşımacılığını korumak için 2027 ile 2035 yılları arasına yayılacak 515 milyon Euro tutarında bir yasa teklifi hazırladı. Demiryolunun İsviçre Alpleri kargo pazarındaki payı 2025 yılında üst üste dört yıl düşüş göstererek yüzde 68,6 seviyesine indi. Federal plan, 2027-2030 arasında yıllık 58 ila 63 milyon Euro, ardından 2035’e kadar yıllık ortalama 53 milyon Euro işletme sübvansiyonu tahsis edilmesini öngörüyor.

Finansmana Ait Temel Veriler

Finansmanın Kapsamı ve Dağılımı Nasıldır?

İsviçre, 515 milyon Euro tutarındaki transalpin yük sübvansiyon paketinin tamamını petrol ürünlerinden toplanan federal vergilerle finanse edecektir. Federal Konsey, 2029 yılı için planlanan ödenek indirimini iptal ederek demiryolu taşıyıcılarını sınır geçişlerindeki altyapı kaynaklı gecikmelerden korumak adına yüksek işletme desteğini sürdürme kararı aldı. Demiryolu kargo operatörü BLS Cargo, hat yönlendirme ve gecikme masraflarını doğrudan üstlenen lisanslı cer işletmecilerine ödeme yapılması talebini Federal Ulaştırma Dairesi’ne (BAV) iletti; ancak bu mekanizmanın yasal çerçevesi henüz açıklanmadı.

Bu Finansman Benzer Programlarla Nasıl Karşılaştırılır?

İsviçre’nin onayladığı mali paket, AB demiryolu yük trafiğinin 2025 yılında yüzde 1,8 gerileyerek 368,2 milyar ton-kilometreye düştüğü bir dönemde devreye girmektedir (Kaynak: Eurostat, 2026). Batı Avrupa’daki genel demiryolu yük taşımacılığı pazar payı yüzde 38 bandında seyrederken, İsviçre’nin Alpler geçişinde ulaştığı yüzde 68,6’lık pay bölgesel ortalamanın üzerindedir (Kaynak: RailFreight, 2026). Buna karşın İsviçreli operatörler, Almanya’nın 123,5 milyar ton-kilometrelik yük ağında devam eden inşaat birikintileri nedeniyle sınır ötesi operasyonlarda mali kayıp yaşamaktadır (Kaynak: RailFreight, 2026). Ayrılan 515 milyon Euro’luk bütçe, yıllık 3.000’den fazla tren seferi yaparken zararlar sebebiyle Aralık 2025’te faaliyetine son verilen refakatli tır taşımacılığı sistemi RAlpin’in yarattığı kapasite boşluğunu, Alpler Geçişi Yeni Demiryolu Bağlantısı (NEAT) baz tünelleri üzerinden konteyner taşımacılığına kaydırarak telafi etmeyi amaçlamaktadır (Kaynak: Railway Supply, 2025). Hat sapmaları yaşayan özel cer şirketlerinin toplam karşılaştırmalı mali zararları ise yayın tarihi itibarıyla açıklanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

Bern yönetiminin 515 milyon Euro seviyesindeki bu taahhüdü, komşu ülkelerin demiryolu altyapısındaki aksaklıkların ulusal ulaştırma hedeflerini nasıl kırılgan hale getirdiğini göstermektedir. Avrupa Komisyonu 2050 yılına kadar demiryolu yük payını ikiye katlamayı hedeflerken, Almanya’nın Ren Vadisi koridorundaki hat çalışmaları yük akışını yeniden kara yoluna itmektedir (Kaynak: European Commission, 2022). Hat sapmalarının maliyetini üstlenen cer operatörlerine doğrudan mali aktarım sağlanmadığı takdirde, Almanya demiryolu ağındaki modernizasyonlar 2030’lu yıllarda tamamlanana kadar taşıyıcıların bilanço açıkları büyümeye devam edecektir.