İtalya Demiryolu Rekabeti: SNCF Açılıyor

ROMA – İtalya Rekabet ve Piyasa Kurumu (AGCM), Mart 2025’te altyapı yöneticisi Rete Ferroviaria Italiana’dan (RFI) adil pazar erişimini sağlamaya yönelik taahhütleri onaylayarak, Fransız devlete ait operatör SNCF Voyages Italia’nın iç yüksek hızlı demiryolu pazarına girmesine yeşil ışık yaktı. Şirket, Eylül 2027’den itibaren 15 yeni nesil trenle hizmet vermeyi planlıyor ve projenin yılda 10 milyondan fazla yolcu taşıması bekleniyor.

Düzenlemeye Ait Temel Bilgiler

Düzenleme Neleri Kapsıyor?

AGCM’nin kararı, altyapı yöneticisi RFI tarafından yüksek hızlı ağa yeni girecek işletmeciler için eşit erişimi garanti etme taahhütlerini yasal olarak kabul etmektedir. Bu karar, SNCF’nin talep ettiği belirli demiryolu güzergahlarının bir kısmını hemen tanıyarak, operatörün yatırım planına devam etmesini sağlıyor. Plan, dokuzu ana Torino-Napoli hattında ve dördü Torino ile Venedik arasında olmak üzere toplam 13 günlük tren çiftini içeriyor. Ancak, ilk onay yalnızca bu talep edilen slotların bir bölümünü kapsıyor; planlanan toplam yatırımın gerekçelendirilmesi için tam erişim hala gerekmektedir.

Bu Düzenleme Küresel Standartlar Açısından Ne İfade Ediyor?

Bu gelişme, özel operatör NTV Italo’nun 2012 yılında hizmete girmesinden bu yana Avrupa’nın en liberal yüksek hızlı demiryolu pazarlarından biri olan İtalya’nın konumunu pekiştiriyor. Üçüncü bir operatörün pazara girişi, İtalya’nın pazar yapısını, 2020’den bu yana devletin sahibi olduğu Renfe, SNCF’nin düşük maliyetli Ouigo markası ve Trenitalia destekli Iryo arasında yoğun rekabetin yaşandığı İspanya ile aynı seviyeye getiriyor. Bu durum, mevcut Alman demiryolu şirketi Deutsche Bahn’ın yüksek hızlı hizmetlerde neredeyse tekel konumunu sürdürdüğü Almanya ve kilit iç hatlarda rekabetin Trenitalia’nın Paris-Lyon koridoruna girişiyle yeni başladığı Fransa ile keskin bir tezat oluşturuyor. İtalya’nın sürdürülebilir, çok operatörlü rekabet modeli, kıta genelinde kuraldan ziyade bir istisna olmaya devam ediyor. (Kaynak: Avrupa Demiryolu Ajansı, 2024)

Editörün Değerlendirmesi

AGCM’nin kararı, prosedürel bir adımdan çok daha fazlası olup, İtalya’nın AB’nin Dördüncü Demiryolu Paketi kapsamında demiryolu içi rekabet için bir test alanı rolünü pekiştiriyor. SNCF’nin pazara girişi, İtalyan altyapısına yönelik güçlü yatırımcı güveni ve otel yatırımlarını artıran gelişen turizm pazarı gibi güçlü ekonomik rüzgarlardan faydalanmak üzere zamanlanmıştır. (Kaynak: Hospitality Net, 2026). Torino-Napoli ana hattındaki üç operatörlü sistemin başarısı veya başarısızlığı, diğer AB ülkelerinde daha fazla pazar liberalizasyonunu düşünen düzenleyiciler ve potansiyel pazar katılımcıları tarafından yakından izlenecektir.