Knorr-Bremse ve Chiltern: Ray Tutunma Testi 2027’ye Uzatıldı

LONDRA, BİRLEŞİK KRALLIK – Knorr-Bremse Rail Systems UK ve tren işletmecisi Chiltern Railways, Chiltern Ana Hattı üzerinde yürüttükleri gerçek zamanlı ray başı tutunma (adezyon) izleme deneme sürecini Ağustos 2027 tarihine kadar iki yıl süreyle uzattı. Eylül 2025’ten itibaren tek bir Class 165 dizel tren setinde (DMU) işletilen sistem, 45.000’den fazla operasyonel milde 500 tekerlek kayma vakası ve 850 çekiş patinajı tespit etti. Araç sahibi Angel Trains tarafından desteklenen proje, ikinci bir sonbahar yaprak dökümü döngüsünü inceleyerek elde edilen verileri doğrudan tren fren kontrol sistemlerine entegre etmeyi hedefliyor.

Teknolojiye Ait Temel Veriler

Teknolojinin Teknik Özellikleri Nelerdir?

Sistem, aktif servis frenleme döngüleri sırasında dinamik tekerlek-ray tutunma katsayılarını birkaç metrelik konumsal hassasiyetle hesaplar. Sürtünme eşiği aşıldıktan sonra devreye giren geleneksel tekerlek patinaj önleme (WSP) ekipmanlarının aksine, bu sensör grubu WSP aktivasyonunun hemen öncesinde, sırasında ve sonrasındaki mikrosaniyelerde kesintisiz sürtünme değerlerini kaydeder. Sistem, Class 165 DMU trenindeki bağımsız dingil kinematiğini ayrıştırarak mikroklima, yaprak kalıntısı ve nem kaynaklı lokal sürtünme kayıplarını özel ölçüm trenlerine ihtiyaç duymadan tespit eder.

Elde edilen veri akışı, coğrafi koordinatları doğrudan hat bakım ekiplerine ve Demiryolu Güvenlik ve Standartlar Kurulu (RSSB) bünyesindeki Adezyon Araştırma Grubu’na aktaran bir arayüzle işlenir. Bu teknik mimari, altyapı yöneticisi Network Rail’in ray bakım trenlerini geniş hat kesimleri yerine doğrudan tespit edilen koordinatlara yönlendirmesini sağlar. Proje mühendisleri, makinist müdahalesine gerek kalmadan otomatik yavaşlama profilleri oluşturmak amacıyla telemetri verilerini doğrudan trenin fren bilgisayarına bağlama çalışmalarını sürdürmektedir.

Bu Teknoloji Sektörde Nerede Duruyor?

Tren üstü adezyon teşhis sistemleri, pasif olay kaydı yönteminden kestirimci altyapı telemetrisine doğru evrilmektedir. Benzer alanda çalışan Wabtec, hat boyu optik sensörler ve dingil kutusu ivmeölçerleri kullanan TrackIQ sürtünme izleme paketini sunarken, Knorr-Bremse sistemi frenleme kuvveti değişimini doğrudan yolcu taşıyan aktif filo üzerinden ölçmektedir (Kaynak: Wabtec Corporation, 2024). Alstom ise Onvia tren kontrol platformlarında boji devir hızı farklarına dayalı patinaj önleme yazılımları kullanmakta, ancak bu sistem şebeke yöneticilerine metre bazlı gerçek zamanlı adezyon haritası üretmemektedir (Kaynak: Alstom, 2024).

Bu uygulama, İngiliz demiryolu sektörünün olgun koridorlarını dijitalleştirdiği bir dönemde gerçekleşmektedir. Birleşik Krallık demiryolu pazar büyüklüğü 2025 yılında 108,15 milyar dolar seviyesindeyken, yıllık bileşik %6,65 büyüme oranıyla (CAGR) 2034 yılında 185,31 milyar dolara ulaşması ve yolcu taşımacılığının toplam ağ talebinin %45,6’sını oluşturması beklenmektedir (Kaynak: Market Data Forecast, 2025). İngiltere’de dijital demiryolu sistemleri ve gelişmiş sinyalizasyon harcamaları, Network Rail’in sonbahar kaynaklı sefer iptallerini azaltma hedefiyle yıllık %4,3 oranında büyümektedir (Kaynak: Future Market Insights, 2025). Projenin toplam kurulum bütçesi ve ticari maliyet detayları taraflarca açıklanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

Düşük tutunma tespitinin özel ölçüm trenlerinden yolcu filolarına taşınması, altyapı bakımını takvim odaklı planlamadan durum bazlı dinamik müdahaleye dönüştürmektedir. Gerçek zamanlı sürtünme verisinin tren fren döngüsüne entegrasyonu, sonbahar aylarında tarife hızlarını düşürmeden tekerlek düzleşmelerini ve tehlike arz eden sinyal geçişi (SPAD) risklerini engelleyebilir. Bu teknolojinin ülke geneline yayılması, araç sahibi kiralama şirketleri (ROSCO) ile altyapı yöneticisi arasındaki veri paylaşım protokollerinin standartlaşmasına bağlı olacaktır (Kaynak: RSSB, 2025).