COP30 ve Demiryolu: Sürdürülebilir Ulaşımda Geleceğe Bakış

Demiryolu Sektöründe Sürdürülebilir Ulaşımın Yükselişi: COP30 ve Geleceğe Yönelik Bir Bakış

Brezilya’nın Belém şehrinde düzenlenen COP30, iklim değişikliği ile mücadelede ulaşım sektörünün kritik rolüne dikkat çekiyor. Özellikle demiryolu, sürdürülebilir ulaşımın vazgeçilmez bir unsuru olarak öne çıkıyor. Bu önemli etkinlik, demiryolu sektörünün sadece çevresel etkileri azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda ekonomik büyümeyi destekleme ve daha kapsayıcı bir ulaşım sistemi oluşturma potansiyeline sahip olduğunu vurguluyor. Bu makalede, COP30’daki demiryolu odaklı girişimler, sektördeki son gelişmeler ve geleceğe yönelik beklentiler derinlemesine incelenecektir. Demiryollarının, küresel CO₂ emisyonlarını azaltma hedeflerine ulaşmada nasıl bir rol oynadığı ve sürdürülebilir bir gelecek için neler yapılabileceği değerlendirilecektir.

Bölüm 1: Demiryollarının İklim Değişikliğiyle Mücadeledeki Rolü ve COP30’daki Vurgu

Ulaşım sektörü, küresel CO₂ emisyonlarının yaklaşık %25’inden sorumlu olması nedeniyle, iklim değişikliği ile mücadelede kritik bir öneme sahiptir. COP30, bu bağlamda demiryollarının sürdürülebilir kalkınma, daha temiz hava, ekonomik büyüme ve dünya çapında gelişmiş bağlantı için sunduğu katkıları vurgulamaktadır. Bu etkinlikte, demiryollarının Net Sıfır mobilite hedefine ulaşmadaki hayati rolü bir kez daha teyit edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) gibi ulusal demiryolu şirketleri ve Uluslararası Demiryolları Birliği (UIC) gibi uluslararası kuruluşlar, emisyonları azaltma ve sürdürülebilir ulaşım çözümleri geliştirme konusunda önemli çalışmalar yürütmektedir. COP30’da, demiryollarının özellikle toplu taşıma sistemlerinde kullanılması teşvik edilerek, bireysel araç kullanımının azaltılması ve şehir içi ulaşımın daha çevreci hale getirilmesi hedeflenmektedir.

Bölüm 2: Sürdürülebilir Çözümler ve Yenilikçi Yaklaşımlar

Demiryolu sektörü, müşteri ve yolcular için sürdürülebilir çözümler geliştirmeye odaklanmıştır. Bu kapsamda, karbon etkisini en aza indiren, çevre dostu tasarımlar ve uygulamalar geliştirilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, enerji verimliliğini artırma çalışmaları ve atık yönetimi, sektörün öncelikli hedefleri arasında yer almaktadır. Özellikle, hızlı tren projelerinde enerji geri kazanım sistemleri ve hafif raylı sistemlerde güneş enerjisi kullanımı gibi uygulamalar yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmalar, demiryollarının çevresel ayak izini azaltırken, aynı zamanda işletme maliyetlerini düşürmekte ve yolcu deneyimini iyileştirmektedir. Sürdürülebilir altyapı projeleri, geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanımı ve döngüsel ekonomi prensiplerinin benimsenmesiyle desteklenmektedir.

Bölüm 3: Sürdürülebilirlik Hedefleri ve Başarılar

Demiryolu sektörü, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile uyumlu olarak, net sıfır mobilite, kaynakların korunması ve sorumlu değer zincirleri konularında önemli ilerlemeler kaydetmektedir. 2014 yılına kıyasla, yolcu taşımacılığında enerji kullanımı yolcu-km başına %25.7 oranında azalmıştır. Scope 1 ve 2 emisyonları ise 2021’e kıyasla %40 düşürülmüştür. Yeni ürünlerde %100 çevre dostu tasarım uygulanmakta ve demiryolu taşıtlarında %25.8 oranında geri dönüştürülmüş malzeme kullanılmaktadır. 2030 hedefi olarak altyapıda %40 geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı hedeflenmektedir. Tedarik zinciri emisyon yoğunluğu son bir yılda %18 azalmış ve ürün yaşam döngüsü boyunca döngüsellik ve çevresel performans iyileştirilmiştir. Bu başarılar, demiryolu sektörünün sürdürülebilirlik konusundaki kararlılığını ve bu alandaki sürekli gelişimini göstermektedir.

Bölüm 4: Brezilya’daki 70 Yıllık Varlık ve Küresel İşbirlikleri

COP30, demiryolu sektörünün Brezilya’daki 70 yıllık varlığına denk gelmektedir. Bu süreçte, São Paulo, Rio de Janeiro, Porto Alegre, Fortaleza ve Recife gibi büyük şehirlerdeki şehir içi ulaşım projelerine destek verilmiş ve sosyal ilerleme, toplum katılımı ve çevresel koruma alanlarında önemli adımlar atılmıştır. Brezilya’da yaklaşık 1.500 kişiyi istihdam eden demiryolu şirketleri, Latin Amerika ve dünya genelinde birçok ülkeye (Güney Afrika, Arjantin, Kolombiya, Şili, Ekvador, Panama, Peru, Dominik Cumhuriyeti, Romanya ve Tayvan dahil) tren ve sistemler sağlamıştır. Bu küresel işbirlikleri, demiryolu sektörünün uluslararası alandaki etkinliğini ve sürdürülebilir ulaşım çözümlerinin yaygınlaştırılmasını desteklemektedir.

Bölüm 5: COP30 Ulaşım Pavyonu ve Geleceğe Yönelik Vizyon

COP30’da ilk kez düzenlenen Ulaşım Pavyonu, Brezilya Şehirler, Limanlar ve Havaalanları Bakanlıkları ile Ulaştırma Bakanlığı’nın Sistema Transporte ve SLOCAT işbirliğiyle düzenlenmektedir. Bu pavyon, ulaşım için adil ve sürdürülebilir bir iklim geçişinin önemini vurgulayarak, hükümetler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri için bir forum sağlamaktadır. 15 Kasım’da demiryolu ve aktif mobilite (bisiklet, yaya vb.) konularının ulaşımın karbonsuzlaştırılması için kritik bileşenler olarak ele alındığı bir etkinlik düzenlenmiştir. Bu etkinlikler, demiryollarının sürdürülebilir, kapsayıcı ve dirençli ulaşım sistemleri için bir omurga olarak güçlendirilmesini ve küresel iklim hedeflerine ulaşılmasını desteklemeyi amaçlamaktadır. Özellikle, demiryolu projelerinde akıllı teknolojilerin kullanımı, enerji verimliliğinin artırılması ve yolcu deneyiminin iyileştirilmesi gibi konulara odaklanılmaktadır.

Sonuç

COP30’daki sunumlar, demiryollarının dünya çapında sürdürülebilir, kapsayıcı ve dirençli ulaşım sistemlerinin temelini oluşturduğunu ve küresel iklim hedeflerini desteklediğini göstermektedir. Demiryolu sektörü, emisyonları azaltma, ekonomik büyümeyi teşvik etme ve toplumsal fayda sağlama potansiyeliyle, iklim değişikliği ile mücadelede kritik bir rol oynamaktadır. Gelecekte, demiryolu projelerinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, akıllı teknolojilerin entegrasyonu ve döngüsel ekonomi prensiplerinin benimsenmesi gibi yenilikçi yaklaşımların daha da yaygınlaşması beklenmektedir. Bu gelişmeler, demiryollarının daha da sürdürülebilir, verimli ve erişilebilir hale gelmesini sağlayacak ve Net Sıfır mobilite hedefine ulaşılmasına önemli katkıda bulunacaktır. Hızlı tren ağlarının genişlemesi, yük taşımacılığında demiryolu kullanımının artması ve şehir içi toplu taşımada demiryollarının önceliklendirilmesi, sektörün geleceğine yönelik olumlu projeksiyonlardır.