Hırvatistan Demiryolu: Križevci-Koprivnica Hattı’nda Altyapı İyileşmeleri

Hırvatistan’da Demiryolu Ağının Modernizasyonu: Križevci-Koprivnica Hattında Yeni Bir Dönem

Avrupa Yatırım Bankası (EIB), Hırvatistan’ın demiryolu altyapısını güçlendirme hedefi doğrultusunda önemli bir adım atıyor. Križevci – Koprivnica demiryolu hattının modernizasyonu için 92 milyon Euro kredi sağlamayı değerlendiren EIB, 469 milyon Euro değerindeki projenin hayata geçirilmesinde kritik bir rol oynayacak. Bu proje, Rijeka – Zagreb – Budapeşte rotası üzerindeki Akdeniz TEN-T Koridoru’nun bir parçası olarak, HŽ Infrastruktura tarafından yürütülmektedir. Bu makalede, projenin kapsamını, finansman detaylarını, operasyonel iyileştirmelerini ve getireceği stratejik etkileri derinlemesine inceleyeceğiz. Amacımız, demiryolu sektöründeki uzmanlar ve ilgili paydaşlar için kapsamlı bir analiz sunmak ve geleceğe yönelik projeksiyonlar geliştirmektir.

Projenin Kapsamı ve Altyapı İyileştirmeleri

Proje, mevcut demiryolu hattının modernizasyonunu ve Križevci’den Koprivnica üzerinden Macaristan sınırına kadar uzanan ikinci bir hat inşasını içeriyor. Çift hatlı güzergah, Carevdar ve Lepavina arasındaki yeniden düzenleme hariç, büyük ölçüde mevcut rotayı takip edecek. Modernizasyon programı; yeni platformlar, üst geçitler, alt geçitler ve otomobil ve bisikletler için park tesislerini kapsıyor. Križevci’den Koprivnica üzerinden Macaristan sınırına kadar olan toplam hat uzunluğu 43,2 km’den 42,6 km’ye düşürülecek. Yatırım ayrıca iki istasyonun ve dört durağın iyileştirilmesini, yeni bir istasyon ve Peteranec durağının inşasını ve Mučna Reka istasyonunun durak olarak dönüştürülmesini de kapsıyor. Bunlara ek olarak, yedi köprü, üç viyadük, sekiz karayolu üst geçidi ve yeni bir çekiş gücü tesisi inşa edilecek, ayrıca sinyalizasyon ve telekomünikasyon sistemleri tamamen yenilenecek. Bu çalışmalar, demiryolu hatlarının kapasitesini artırarak daha verimli ve güvenli bir ulaşım ağı oluşturmayı hedefliyor.

Finansman Kaynakları ve Sözleşme Detayları

Projenin finansmanı, Avrupa Birliği’nin (AB) “Connecting Europe Facility” (CEF) programı ve Hırvatistan devlet bütçesi tarafından sağlanmaktadır. HŽ Infrastruktura, Ekim 2016’da INEA (şimdiki CINEA) ile 283,9 milyon Euro değerinde bir CEF finansman anlaşması imzaladı. Bu tutarın 241,3 milyon Euro’su (yaklaşık %85’i) CEF tarafından, geri kalanı ise Hırvatistan devlet bütçesi tarafından finanse ediliyor. İnşaat sözleşmesi, Mart 2020’de 320,9 milyon Euro bedelle Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye verildi. Denetim hizmetleri ise Centar za organizaciju građenja d.o.o. ve DB Engineering & Consulting GmbH’den oluşan bir konsorsiyum tarafından 5,3 milyon Euro’luk bir sözleşme kapsamında yürütülüyor. Bu finansman modeli, projenin sürdürülebilirliğini sağlamak ve Avrupa Birliği’nin ulaşım politikalarıyla uyumlu hareket etmek için önemli bir göstergedir.

Operasyonel İyileştirmeler ve Kapasite Artışı

Proje tamamlandığında, hat 160 km/saat hıza kadar trenlere hizmet verebilecek; ancak Lepavina yakınlarında 150 km/saat ve Koprivnica’ya yaklaşırken yerel kentsel kısıtlamalar nedeniyle 100 km/saat hızla sınırlı olacak. Križevci – Koprivnica demiryolu kesimi, uluslararası M201 DG – Botovo – Dugo Selo koridorunun (RH2) önemli bir parçasıdır. EIB’nin katkısı, 2024’te onaylanan ve 2,6 milyar Euro değerindeki uygun çalışmalar için toplam 900 milyon Euro’ya ulaşan “Hırvatistan Demiryolu Geliştirme Çerçeve Kredisi”nin bir parçasıdır. Bu çerçeve, Hırvatistan’ın demiryolu ağındaki iyileştirmeleri hızlandırmayı, emisyonsuz demiryolu araçlarını kullanıma sokmayı, ülke çapında bir demiryolu iletişim sistemi uygulamayı ve ihmal edilmiş hatları yeniden canlandırmayı amaçlamaktadır. Bu iyileştirmeler, yolcu ve yük taşımacılığında seyahat sürelerini kısaltacak, işletme maliyetlerini düşürecek ve hizmetlerin güvenilirliğini artıracaktır.

Stratejik Etkiler ve Ekonomik Faydalar

Križevci – Koprivnica demiryolu kesiminin iyileştirilmesiyle, seyahat sürelerinin azalması, işletme maliyetlerinin düşürülmesi ve hem yolcu hem de yük taşımacılığı hizmetlerinin güvenilirliğinin artırılması bekleniyor. Proje, önemli Hırvat şehirleri ile Orta Avrupa arasındaki kuzey-güney bağlantısını güçlendirerek, demiryolunun karayolu taşımacılığına sürdürülebilir bir alternatif olarak rolünü güçlendirecek. Yatırım aynı zamanda, daha düşük emisyonlu ulaşıma geçişi teşvik ederek, Hırvatistan’ın uzun vadeli iklim hedefleriyle de uyumlu. Macaristan sınır kapılarına erişimin iyileştirilmesi, uluslararası yük akışlarını kolaylaştıracak ve koridoru daha rekabetçi bir rota haline getirecek. İyileştirme, yerel endüstrileri güçlendirerek ve daha fazla özel yatırım çekerek bölgedeki ekonomik aktiviteyi canlandırması bekleniyor. Bu sayede, demiryolu sektörü sadece ulaşım alanında değil, aynı zamanda bölgesel kalkınma ve ekonomik büyüme açısından da önemli bir rol oynayacaktır.

Sonuç

Avrupa Yatırım Bankası’nın (EIB) finansmanıyla desteklenen ve CEF tarafından finanse edilen Križevci – Koprivnica demiryolu kesimi iyileştirme projesi, Hırvatistan’ın demiryolu altyapısını modernize etmeyi ve güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu proje, hat iyileştirmeleri, yeni istasyonlar ve sinyalizasyon sistemlerindeki güncellemeleri içeriyor. Projenin, seyahat sürelerini iyileştirmesi, maliyetleri düşürmesi ve hem yolcu hem de yük taşımacılığı hizmetlerini geliştirmesi bekleniyor. Gelecekte, bu tür projelerin, Avrupa genelinde demiryolu ağlarının modernizasyonuna ve sürdürülebilir ulaşım sistemlerinin yaygınlaşmasına önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir. Demiryolu sektörünün, iklim değişikliği ile mücadelede ve ekonomik kalkınmayı desteklemede kilit bir rol oynamaya devam edeceği açıktır.