AB’den Lojistiğe 100 Milyar €: Liman-Demiryolu Çağrısı

BRÜKSEL, BELÇİKA – Avrupa Demiryolu ve Altyapı Şirketleri Topluluğu (CER) ile Avrupa Deniz Limanları Örgütü (ESPO), bağlantıyı güçlendirmeye yönelik öncelikleri belirleyen ortak bir pozisyon belgesi sundu. Bu belge, altyapıyı, dayanıklılığı ve askeri hareketliliği artırmak için Avrupa’yı Birbirine Bağlama Tesisi (CEF) için 100 milyar Avro bütçe önererek AB fonlarında önemli bir artış talep ediyor.

Düzenlemeye Ait Temel Bilgiler

Düzenleme Neleri Kapsıyor?

Ortak öneri, liman-demiryolu arayüzünü güçlendirmeye odaklanan tutarlı bir Avrupa politika çerçevesi çağrısında bulunuyor. Temel bileşenler arasında, güvenlik veya birlikte işlerlikten ödün vermeden operasyonel verimliliği artırmak için liman ortamlarında geçerli mevcut demiryolu düzenlemelerinin basitleştirilmesi yer alıyor. Ayrıca, kapasiteyi ve güvenilirliği artırmak amacıyla liman yetkilileri, altyapı yöneticileri, demiryolu operatörleri ve terminaller arasında daha yakın işbirliği ve veri alışverişi ihtiyacını vurguluyor. Önerinin merkezi finansal sütunu, gerekli altyapı projelerini finanse etmek için bir sonraki Çok Yıllı Mali Çerçeve’de en az 100 milyar Avro’luk bir CEF bütçesi talebidir.

Bu Düzenleme Küresel Standartlar Açısından Ne İfade Ediyor?

100 milyar Avro’luk fon talebi, diğer büyük ekonomilerde görülen proje bazlı sözleşmelerle çelişen, kıta çapında stratejik bir politika hedefini temsil etmektedir. Örneğin, Hindistan Doğu Merkez Demiryolu, yeni hatlar ve altyapı için yapısal tasarım hizmetleri için yaklaşık 8,4 milyon Avro (751,1 milyon ₹) değerinde bir sözleşme imzalayarak, ayrıntılı, saha düzeyinde uygulamaya odaklandığını göstermiştir (Kaynak: Railway Technology, 2024). CER/ESPO önerisi bir finansman mekanizması için yukarıdan aşağıya bir çağrı iken, Hindistan’daki sözleşme belirli bir altyapı inşaatının aşağıdan yukarıya bir uygulamasıdır. Bu, AB’nin çerçeve tabanlı yaklaşımı ile diğer ulusal demiryolu programlarında yaygın olan doğrudan proje ihale sistemi arasındaki farkı ortaya koymaktadır. Mevcut Avrupa’yı Birbirine Bağlama Tesisi’nin (CEF) 2021-2027 dönemi için yaklaşık 33,7 milyar Avro’luk bir bütçeye sahip olduğu göz önüne alındığında, talep edilen 100 milyar Avro’luk miktar, kıtanın kritik lojistik ağlarını güçlendirmeye yönelik iddialı bir sıçramayı işaret etmektedir (Kaynak: Avrupa Komisyonu, 2021). Liman-demiryolu arayüzüne özel odaklanma, çekirdek ağı genişletmek yerine intermodal zayıf noktaları optimize etmeyi amaçlayan olgun bir ağ geliştirme aşamasını da yansıtmaktadır.

Editörün Değerlendirmesi

CER ve ESPO’dan gelen bu ortak çağrı, artan hacimler ve karbonsuzlaştırma hedeflerinden kaynaklanan Avrupa tedarik zincirleri üzerindeki baskıya doğrudan bir yanıttır. Öneri, DP World gibi büyük lojistik operatörlerinin eylemleriyle uyumludur; şirket, yeni bir İsveç programının ilk yılında sevkiyatların %25’ine kadarını karayolundan demiryoluna ve denize kaydırmak için karbon dengeleme denemeleri yapmaktadır. İç paket sevkiyatlarının 2025’te rekor bir seviye olan 23,9 milyar adede ulaşması beklenirken, mevcut altyapı önemli bir gerilimle karşı karşıya kalacaktır. Bu durum, CER ve ESPO tarafından savunulan verimlilik kazanımlarını ve kapasite artışlarını rekabetçiliği sürdürmek ve sürdürülebilirlik hedeflerini karşılamak için kritik hale getirmektedir (Kaynak: ShipMatrix, 2023).