Hırvatistan’dan Yeni Hibrit Trenler: Zagreb-Split Hattı Güncelleniyor

ZAGREB, HIRVATİSTAN – Hırvatistan’ın ulusal demiryolu işletmecisi HŽ Putnički prijevoz (HŽPP), 16 Mart’ta Zagreb-Split rotasında hizmet verecek Končar Electric Vehicles üretimi yeni hibrit çoklu birimleri kamuoyuna tanıttı. Toplam 57.3 milyon Avro değerindeki bu sözleşme, Avrupa Yatırım Bankası (EIB) finansmanıyla altı adet dizel-elektrikli tren setinin tedarikini öngörüyor. İlk birimin Temmuz 2026’da teslim edilmesi hedefleniyor.

Sözleşmeye Ait Temel Veriler

Sözleşmenin Kapsamı ve Teknik Detayları Nelerdir?

Bu anlaşma, Hırvatistan’ın Zagreb-Split hattına özel olarak tasarlanmış altı adet elektrikli-dizel çoklu birimin geliştirilmesi, üretimi ve teslimatını kapsıyor. İlk siparişin değeri 57.3 milyon Avro olup, Končar tesislerinde HŽPP için üretimi devam eden 19 diğer treni de içeren daha geniş bir filo yenileme programının parçasıdır. İlk birimin Temmuz 2026’da teslim edilmesi ve sonrasında ayda bir trenin teslim edilmesi planlanmaktadır; ayrıca 2027’de Osijek, Rijeka ve Pula’yı bağlayan rotalarda hizmet vermek üzere beş ek birim daha sipariş edilmiştir. Bu alçak tabanlı trenler, 160 km/sa azami hıza sahip olacak ve 18’i birinci sınıf, 132’si ikinci sınıf olmak üzere toplam 150 yolcu kapasitesi sunacaktır. Trenlerde Wi-Fi, erişilebilir tuvaletler, bisiklet depolama alanları ve yolcu bilgilendirme ekranları gibi modern olanaklar bulunacaktır.

Sektördeki Benzer Sözleşmelerle Nasıl Karşılaştırılır?

HŽPP’nin Končar ile imzaladığı bu sözleşme kapsamında, her bir hibrit trenin birim maliyeti yaklaşık 9.55 milyon Avro olarak belirlenmiştir. Bu fiyat noktası, Avrupa’da kısmen elektrikli ağlar için özel çözümler sunan çift modlu (bi-mode) demiryolu araçları için rekabetçi kabul edilmektedir. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Sırbistan Demiryolları’nın Stadler’den tedarik ettiği 18 standart elektrikli çoklu birim için yaptığı son sözleşme 112 milyon Avro, yani tren başına yaklaşık 6.2 milyon Avro değerindeydi. Bu durum, çift çekiş teknolojisinin fiyat farkını açıkça ortaya koymaktadır (Kaynak: Stadler Rail, 2021). Birleşik Krallık’taki Abellio East Anglia’nın 38 Stadler FLIRT çift modlu tren tedariki gibi daha büyük siparişler, ölçek ekonomilerinden faydalanmakla birlikte, yine de filo modernizasyonunun sermaye yoğun doğasını gösteren önemli yatırımları temsil etmektedir. Končar birimlerinin dizel ve elektrik çekiş paketlerinin spesifik güç çıkışı ise sözleşmede açıklanmamıştır.

Editörün Değerlendirmesi

Bu tedarik, HŽPP için Zagreb-Split koridorundaki kritik altyapı açığını, maliyetli ve tam elektrifikasyon sürecini beklemeden gidermeye yönelik pratik bir stratejiyi temsil etmektedir. Çift modlu (bi-mode) teknolojinin kullanımı, Avrupa genelinde hizmetleri karbonsuzlaştırmak ve elektrifikasyonu tamamlanmamış hatlarda operasyonel esnekliği artırmak için yerleşik bir eğilimdir. İşletmecinin yolcu sayısını 250.000’den 500.000’e çıkarma hedefi iddialı olsa da, kaynak materyalde belirtilen ‘günlük’ 250.000 yolcu sayısı, bu güzergah için yıllık bir rakamın çok daha makul olması nedeniyle muhtemelen bir yanlış ifadedir. Bu yatırım, Hırvatistan’ın ulaşım altyapısını daha geniş Avrupa Birliği sürdürülebilir mobilite hedefleri doğrultusunda geliştirmek için EIB ve AB bağlantılı finansmanı nasıl kullandığını da vurgulamaktadır (Kaynak: Avrupa Komisyonu, Ulaşım Politikası).