BTK Demiryolu: Orta Koridor Kapasitesi 5 Milyon Tona Yükseldi!

TİFLİS, GÜRCİSTAN – Azerbaycan ve Gürcistan, 18 Mayıs 2026 tarihinde Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolu koridoru boyunca yürütülen kapsamlı modernizasyon çalışmalarının nihai kabulünü ve tamamlandığını bildiren ikili bir protokol imzaladı. Gürcistan üzerinden geçen 184 kilometrelik bölümü kapsayan bu altyapı yükseltmesiyle, hattın yıllık yük taşıma kapasitesi 1 milyon tondan 5 milyon tona çıkarıldı. Anlaşma, Azerbaycan Ulaştırma ve Dijital Kalkınma Bakanı Reşad Nabiyev ve Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivishvili tarafından Tiflis’te, ilgili devlet başkanlarının huzurunda kesinleştirildi.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Bakü-Tiflis-Kars modernizasyon projesi, Gürcistan’da 184 kilometrelik demiryolu hattını daha yüksek aks yüklerini ve modern yük trafiğini kaldıracak şekilde baştan aşağı yeniledi. Azerbaycan Demiryolları (ADY) tarafından beş aşamada yürütülen bu altyapı projesi, 13 demiryolu istasyonu, 55 köprü, sekiz cer trafo merkezi ve 320 binanın iyileştirilmesini içeriyordu. Mühendislik çalışmaları ayrıca, 30.3 kilometrelik tamamen yeni demiryolu hattının inşaatını, mevcut 153.1 kilometrelik hattın rehabilitasyonunu ve hat açıklığı farklılıklarını gidermek amacıyla Gürcistan-Türkiye sınırında özel bir bojili tekerlek takımı değişim istasyonunun kurulmasını kapsıyordu. Azerbaycan tarafında ise ADY, Bakü-Büyük Kesik bölümünde büyük hat onarımlarını tamamladı ve Büyük Kesik-Hacıkabul bölümünü sinyalizasyon sistemlerini yükselterek alternatif akıma dönüştürdü.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

BTK koridorunun 5 milyon tonluk kapasiteye çıkarılması, onu Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Rotası’nın (TITR) birincil kara arterlerinden biri haline getiriyor. TITR, 2026 yılına kadar toplam 10 milyon tonluk bir taşıma hacmine ulaşmayı hedeflemektedir (Kaynak: Orta Koridor Multimodal Derneği, 2025). Karşılaştırmalı olarak, Astara üzerinden geçen Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru’nun (INSTC) batı kolu şu anda yıllık yaklaşık 3 milyon ton kargo taşıma kapasitesine sahiptir; bu da modernize edilmiş BTK rotasını Doğu-Batı transit hacimlerini ele almada önemli ölçüde daha yetenekli kılmaktadır (Kaynak: Avrasya Kalkınma Bankası, 2024). BTK projesi, 2.400 metreye kadar dağlık arazide ağır yük transitine odaklanırken, benzer ölçekteki diğer uluslararası demiryolu koridorları, farklı hat açıklıklarını (Gürcistan ve Azerbaycan’da 1.520 mm Rus açıklığına karşı Türkiye ve Avrupa’da 1.435 mm standart açıklık) çözmek için çeşitli yöntemler kullanır. BTK’nın Karsakhi sınırındaki özel bojili tekerlek takımı değişim istasyonu, doğrudan yük aktarımı veya daha karmaşık değişken açıklıklı aks sistemlerine kıyasla verimli bir çözüm sunmaktadır (Kaynak: Demiryolu Teknolojileri Analizi, 2023).

Editörün Değerlendirmesi

Bu modernizasyon, Orta Koridor’u Rusya’nın Kuzey Rotası’na kıyasla teorik bir alternatif olmaktan çıkarıp, son derece işlevsel ve rekabetçi bir lojistik artere dönüştürmektedir. Azerbaycan ve Gürcistan, BTKI Demiryolları ortak girişimini kurarak önceki operasyonel darboğazları birleşik yönetimle ele alıyor; bu da sınır ötesi gümrük işlemlerini ve hat açıklığı geçişlerini kolaylaştıracaktır. Bu uyum, Türkiye’nin artan Avrasya yük akışlarını yakalamak amacıyla 2025 yılına kadar yerel demiryolu sinyalizasyon ve otomasyon sistemlerini modernize etme stratejik hedefini doğrudan desteklemektedir (Kaynak: Türkiye Demiryolu Sinyalizasyon Pazarı Raporu, 2025).