Stadler Karadağ’da: 30 Milyon Avroluk FLIRT Tren Anlaşması

PODGORİCA, KARADAĞ – Karadağ Ulusal Yolcu Demiryolu İşletmecisi Željeznički prevoz Crne Gore (ŽPCG), ülkenin eskimeye yüz tutmuş yolcu filosunu modernize etme hedefiyle İsviçreli üretici Stadler ile 30 milyon Avro tutarında kritik bir anlaşmaya imza attı. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) kredisiyle finanse edilen bu sözleşme kapsamında, üç adet dört vagonlu FLIRT elektrikli çoklu birim (EMU) tren seti tedarik edilecek ve teslimatın 36 ay içinde tamamlanması bekleniyor.

Sözleşmeye Ait Temel Veriler

Sözleşmenin Kapsamı ve Teknik Detayları

Tedarik sözleşmesi, düşük tabanlı, dört vagonlu, 160 km/sa hıza kadar çıkabilen üç adet FLIRT (Fast Light Intercity and Regional Train) EMU’nun üretimi, test edilmesi ve teslimatını kapsıyor. Her tren seti, 244 yolcu oturma kapasitesine ek olarak, ayakta yolcular, bagaj ve bisikletler için özel alanlar sunacak. Karadağ’ın ulusal kimliğine uygun olarak dış tasarım, ülkenin milli renkleriyle özelleştirilecek. Araçlar, modern iklimlendirme, yolcu bilgilendirme sistemleri, video gözetimi ve enerji verimli çekiş sistemleri gibi özelliklere sahip olacak. Avrupa’nın çeşitli yargı bölgelerinde teknik onay süreçleri tamamlandığı için 36 aylık teslimat süresinin hızlanabileceği belirtiliyor.

Sektördeki Benzer Sözleşmelerle Karşılaştırması

Karadağ’ın üç üniteli bu siparişi, Batı Balkanlar’daki son dönemdeki bölgesel tedarik programlarına kıyasla daha küçük ölçekli, hedefe yönelik bir filo alımını temsil ediyor. Örneğin, komşu Sırbistan’ın ulusal operatörü Srbija Voz, 2021 sonunda bölgesel ağını modernize etmek amacıyla yaklaşık 117 milyon Avro değerinde 18 adet Stadler FLIRT EMU sipariş etmişti (Kaynak: Stadler, 2021). Karadağ’ın 30 milyon Avroluk sözleşmesi mutlak ölçekte daha küçük olsa da, bu FLIRT ünitelerinin Sırbistan ve Slovenya’da halihazırda faaliyette olanlarla teknik standardizasyonu, Belgrad-Bar hattında kesintisiz, birlikte çalışabilir sınır ötesi operasyonlara olanak tanıyacak. Ancak, bu sözleşme kapsamındaki uzun vadeli bakım maliyetleri ve yedek parça tedarik koşulları ŽPCG tarafından kamuoyuna açıklanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

Bu sözleşme, yoğun Belgrad-Bar demiryolu koridorunun modernizasyonuna yönelik kritik bir dönüm noktasıdır. Karadağ, teknik özelliklerini Sırbistan’ın devam eden demiryolu modernizasyon programıyla uyumlu hale getirerek, ağını daha geniş Batı Balkan transit koridorlarından doğrudan faydalanacak şekilde konumlandırıyor. Bu tedarik, EBRD’nin finansal desteği doğrudan Avrupa teknik standartlarına bağlayarak bölgesel ulaşım politikalarını şekillendirmedeki artan etkisini de vurgulamaktadır (Kaynak: EBRD, 2024).