Türkiye-Suudi Demiryolu Koridoru: 5,5 Milyar Dolar, 3 Yılda Tamamlanacak

ANKARA – Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Suudi Arabistan’ı Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye’ye bağlayacak demiryolu koridorunun üç ila dört yıl içinde tamamlanmasının hedeflendiğini doğruladı. Toplam yatırım 5,5 milyar dolar olarak tahmin edilirken, Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) güzergâhın Türkiye bölümü için şimdiden 750 milyon dolar taahhütte bulundu. Hat; yük, petrol, doğalgaz ve yolcu taşımacılığının yanı sıra Hürmüz Boğazı’na kara tabanlı bir alternatif sunacak şekilde tasarlandı.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Koridor, Suudi Arabistan’ın hâlihazırda Ürdün sınırındaki Haditha geçişine kadar ulaşan mevcut demiryolu ağını, Türkiye’nin güneydoğudaki İslahiye, Kilis ve Gaziantep hattına bağlayacak. İki ağ arasında Suriye-Ürdün sınırında yaklaşık 400 kilometrelik eksik bir bölüm bulunuyor ve bu kesimin inşası gerekiyor. Türkiye-Halep arasındaki hattın restorasyonu ve Şam’a doğrudan bağlantı oluşturulması için 100 milyon dolar ayrılmış durumda. İlk aşamada yük, hidrokarbon ve yolcu taşımacılığı hedeflenirken, ikinci aşamada Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi diğer devletlerin —BAE, Kuveyt, Katar, Umman ve olasılıkla Yemen— yanı sıra Irak’ın da koridora entegre edilmesi öngörülüyor. Güzergâh aynı zamanda yıllık Hac ziyaretleri için bir ulaşım seçeneği olarak değerlendiriliyor ve Suudi Arabistan’ın NEOM projesiyle bağlantılı lojistik girişimleriyle entegre olabileceği belirtiliyor.

Bu Gelişme Türk Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

5,5 milyar dolarlık koridor yatırımı, Türkiye’nin son yirmi yılda hayata geçirdiği büyük demiryolu projeleriyle karşılaştırılabilir ölçekte. Marmaray’ın toplam maliyeti yaklaşık 4 milyar dolar seviyesindeyken (Kaynak: TCDD, 2019), Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolunun Türkiye kesimi yaklaşık 1 milyar dolara mal olmuştu (Kaynak: TCDD, 2017). Yeni koridorun Türkiye ayağı, mevcut İslahiye–Kilis–Gaziantep hattı üzerinden TCDD ağına bağlanacağından, güneydoğu bölgesindeki yük ve yolcu trafiğinde belirgin bir artış öngörülüyor. Karşılaştırma açısından, ABD ve Hindistan’ın 2023’te duyurduğu Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) yaklaşık 20 milyar dolar maliyetle planlanmış ancak İsrail-Suudi Arabistan normalleşmesine bağımlılığı nedeniyle durma noktasına gelmişti (Kaynak: Reuters, 2023). Türkiye-Suudi koridoru ise İsrail’i tamamen devre dışı bırakarak, çeyrek maliyetle ve tarihsel olarak işlek bir güzergâh üzerinden ilerliyor.

Editörün Değerlendirmesi

Bu koridor, Ankara ve Riyad’ın Avrasya lojistiğini Süveyş Kanalı–Hürmüz Boğazı darboğazlarının dışında yeniden yapılandırma yönünde attığı hesaplı bir adım olarak okunmalı. AIIB’nin erken finansman taahhüdü, Çin öncülüğündeki çok taraflı kreditörlerin koridoru Kuşak ve Yol Girişimi’nin tamamlayıcı bir parçası olarak gördüğüne işaret ediyor (Kaynak: Ynetnews, 2025). Bölgesel ticaret analistleri, koridorun devreye girmesiyle Suudi Arabistan demiryolu yük hacimlerinde keskin bir artış beklendiğini, Irak ve diğer KİK ülkelerinin sonraki aşamalarda katılımının ise Orta Doğu’da denizden karaya ticaret kayışını hızlandıracağını belirtiyor. Finansmanın AIIB taahhüdü dışında kalan kısmının hangi kaynaklardan karşılanacağı ise henüz açıklanmadı; bu durum projenin zaman çizelgesi açısından izlenmesi gereken bir unsur olarak öne çıkıyor.