AB’den 1,1 Milyar Euro Demiryolu Fonu: Ukrayna ve Moldova Tam Katılımlı

BRÜKSEL, Belçika – Avrupa Komisyonu yürütme ajansı CINEA aracılığıyla 22 Haziran 2026’da CEF Transport 2026 çağrısını başlatarak ulaştırma altyapı projeleri için 1,1 milyar Euro serbest bıraktı. Başvurular Trans-Avrupa ulaştırma ağına (TEN-T) odaklanacak ve mevcut 2021–2027 AB çok yıllı bütçesi kapsamındaki son fon çağrısı niteliğinde.

Finansmana Ait Temel Veriler

Finansmanın Kapsamı ve Dağılımı

1,1 milyar Euro’luk bütçe birden fazla önceliğe dağıtılıyor: TEN-T çekirdek ağında demiryolu altyapısı, askeri mobilite iyileştirmeleri, iç suyolu projeleri, karayolu yük taşımacılığı ve havalimanı yer operasyonlarında elektrifikasyon, gemiler için alternatif yakıt dönüşümleri ve karayolu taşımacılığının dijitalleşmesi. Demiryolu ve askeri mobilite; birlikte çalışabilirlik, dayanıklılık ve fiziksel-teknik darboğazların giderilmesine yönelik fonlarla özel vurgu alıyor. Ukrayna ve Moldova’nın Connecting Europe Facility’ye tam katılımcı statüsü kazanması, bu ülkelerin demiryolu ve sınır geçiş projelerinin AB üyeleriyle eş finansmana erişebileceği anlamına geliyor.

Bu Finansman Benzer Programlarla Nasıl Karşılaştırılır?

CEF Transport programı yalnızca 2021–2027 dönemi için 25,8 milyar Euro sağladı ve 2014’ten bu yana 1.900’ün üzerinde ulaştırma projesine toplam 47,2 milyar Euro eş finansman desteği verdi (Kaynak: Avrupa Komisyonu, 2026). Mevcut 1,1 milyar Euro’luk çağrı program döngüsünü kapatıyor ve bir sonraki AB bütçe tahsisi öncesinde üye ve ortak devletler için son hibe fırsatını oluşturuyor. Eş zamanlı olarak Ukrayna demiryolu yük pazarı, komşu Romanya ile lojistik ve yatırım işbirliğinden büyümeye hazırlanırken Rusya demiryolu kargo hacimleri 2025–2026’da sert düşüş kaydetti (Kaynak: GMK Center, United24 Media, 2026). Bu tablo, Ukrayna demiryollarının TEN-T çekirdek ağına entegrasyonu için ticari gerekçeyi güçlendiriyor. Buna karşın AB’nin yolcu demiryolu biletlemesini iyileştirme çabaları coğrafi kapsamda sınırlı kaldı; AB’nin en yoğun sınır ötesi uçuş rotalarının %43’ünde tek biletle tren rezervasyonu hâlâ zor veya imkânsız (Kaynak: CleanTechnica, 2026). Demiryolu ve askeri mobilite arasındaki kesin fon dağılımı çağrı duyurusunda açıklanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

Ukrayna ve Moldova’nın kapanış çağrısına dahil edilmesi, Brüksel’in jeopolitik zaman çizelgesinden bağımsız olarak sınır ötesi bağlantıda kalıcı talep öngördüğünü gösteriyor. Rusya demiryolu kargo trafiğindeki çöküşle birlikte bu hibeler için rekabet, doğu-batı lojistik koridorlarının Rusya’dan uzaklaşıp Romanya ve geniş AB ağına yönelmesini hızlandırabilir (Kaynak: GMK Center, 2026). AB finanse ettiği altyapıyla uyumlu bir yolcu hakları çerçevesi oluşturamazsa, şebekenin mod kayması potansiyelinin büyük kısmı kullanılamayacak.