California, İlk Yüksek Hızlı Ray Sistem Sözleşmesini İmzaladı

SACRAMENTO, KALİFORNİYA – Haziran 2026’da California Yüksek Hızlı Tren İdaresi, Kiewit, Stacy Witbeck ve Herzog liderliğindeki konsorsiyumu Central Valley’de 191,5 km’lik demiryolu sistemleri tasarımı ve kurulumu için onayladı; Merced–Madera yönünde 2,4 milyar dolarlık inşaat uzantısı için yeterlilik başvurularını başlattı. İnşaatın 2027’de fiilen başlaması bekleniyor.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

California yüksek hızlı tren ağının 1. Aşaması, San Francisco’dan Los Angeles ve Anaheim’a uzanan 795 km’lik güzergâhı kapsıyor ve saatte 354 km hıza göre tasarlanıyor. Şu ana kadar 59 büyük yapı tamamlandı, 129 km kılavuz yolu döşendi ve tam güzergâhın 745 km’sinde çevresel incelemeler sonuçlandı. Yeni ihale edilen ray sistemleri sözleşmesi, elektrifikasyon, sinyalizasyon, telekomünikasyon ve katener altyapısını içerecek şekilde Central Valley’deki 191,5 km’lik kesimi kapsıyor. Ayrı bir ihale olan Merced–Madera inşaat işleri ise hattı kuzeye doğru genişletip mevcut bölgesel demiryolu hizmetleriyle entegre edecek.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

California projesinin kilometre başına sermaye harcaması, çağdaş Avrupa yüksek hızlı tren programlarının belirgin şekilde üzerinde seyrediyor. 126,1 milyar dolarlık iyileştirilmiş 1. Aşama maliyeti, güzergâh kilometresi başına yaklaşık 158,6 milyon dolara denk geliyor. Buna karşılık, Polonya’nın CPK programı parçası olan Varşova–Łódź yüksek hızlı hattı 140 km uzunluğunda ve 2023 yılında sadece 4 km’lik bir tünel hazırlık sözleşmesi 34 milyon euroya ihale edildi (Kaynak: Global Construction Review, 2023). Yaklaşık 450 km’lik CPK yüksek hızlı ağının tamamı için öngörülen maliyet yaklaşık 8 milyar euro, yani kilometre başına 17,8 milyon euro düzeyinde. Aradaki keskin fark, California’daki daha karmaşık arazi edinimi süreçlerine, yüksek işçilik ücretlerine ve sismik tasarım zorunluluklarına dayandırılıyor. Polonya hattının ilk kesiminin 2032’de açılması planlanırken, California için ilk Merced–Bakersfield bölümünün hizmete giriş tarihi henüz resmileşmedi.

Not: Bu projenin diğer küresel yüksek hızlı tren projeleriyle kapsamlı maliyet karşılaştırmasına ilişkin bağımsız doğrulama verisi yayın tarihi itibarıyla mevcut değildi.

Editörün Değerlendirmesi

Yalnızca inşaat işlerini kapsayan sözleşmelerden, ray sistemleri odaklı bir ihaleye geçilmesi projenin nihayet operasyonel çıktılara yöneldiğini gösteriyor. Ancak başlangıç kesimi için bile kesin bir hizmete giriş tarihinin bulunmaması, kronikleşen takvim belirsizliğini ortaya koyuyor. Momentum Alliance Partners anlaşmasıyla özel ortak finansman modeline eş zamanlı yönelim, federal ve eyalet fonlarının 126 milyar dolarlık ihtiyacı karşılayamayacağını kabul eden bir yaklaşıma işaret ediyor; bu duruş küresel kamu-özel iş birliği modelleriyle örtüşse de, ABD ölçeğindeki bir şehirlerarası yüksek hızlı tren programı için test edilmemiş durumda. Öte yandan Eurostar’ın 2026 projeksiyonuna göre Birleşik Krallık katkısının 2035’e kadar 2 milyar sterlinden 2,8 milyar sterline yükselecek olması, demiryolu bağlantılılığına yönelik piyasa iştahının arttığını gösteriyor (Kaynak: Eurostar, 2026). Ne var ki, Kuzey Amerika’nın en iddialı programı emsal Avrupa projeleriyle arasındaki maliyet makasını açmaya devam ederse bu güveni sürdürmek güçleşecek.