Styria’dan Dar Hat Demiryolunda Ortak EMU İhalesi: 17 Tren, 169 Milyon Euro

Graz, Avusturya – Styria eyalet hükümeti, Murtalbahn dar hat demiryolunun elektrifikasyonu ve mevcut dizel filosunun yenilenmesi için 169 milyon Euro kaynak ayırdı. 2030’ların ortasında teknik ömrünü dolduracak vagonların yerini, iki ayrı 760 mm hat operatörüyle ortaklaşa ihale edilecek 17 EMU’dan 5’i alacak. Proje kapsamında Unzmarkt–Murau arası seyahat süresi 36 dakikadan 24 dakikaya düşürülecek.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Murtalbahn elektrifikasyon ve filo yenileme programı, Unzmarkt–Tamsweg koridorunda katener hattı kurulumu, depo ve atölye modernizasyonu, yeni cer gücü besleme sistemlerinin entegrasyonu ve Zillertalbahn ile Pinzgauer Lokalbahn ile ortak ihale edilecek toplam 17 EMU’dan 5’inin Murtalbahn’a tahsisini kapsıyor. Hat modernizasyonu sayesinde Unzmarkt–Murau kesiminde seyahat süresi 12 dakika kısalacak; programın tamamlanmasıyla hattın diğer kesimlerinde de süre iyileştirmeleri öngörülüyor. Steiermarkbahn und Bus GmbH (StB) ile mevcut 10 yıllık kamu hizmeti sözleşmesi 2030 yılına kadar yürürlükte kalmaya devam edecek ve operasyonel süreklilik güvence altında tutulacak.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

Operatörler arası havuzlanmış vagon siparişleri standart hat açıklığına sahip pazarlarda bilinen bir maliyet düşürme yöntemidir. Örneğin, 2018 yılında ÖBB ile Siemens Mobility arasında imzalanan 700 adede kadar Desiro ML tren setini kapsayan çerçeve anlaşmasının, birim fiyatları toplu hacim sayesinde %10–15 oranında düşürdüğü Siemens tarafından raporlanmıştır (Kaynak: Siemens Mobility, 2018). Ancak 760 mm dar hat sistemlerinde üç farklı operatörün tek bir ihalede birleşmesi son derece nadirdir. Avusturya’da halihazırda sınırlı sayıda 760 mm hat faaliyet göstermektedir ve her operatörün bireysel siparişleri, ölçek ekonomisinden yararlanamayacak kadar küçük partiler halinde kalacaktır. Zillertalbahn’ın daha önce hidrojenli cer seçeneğini değerlendirip elektrikliye dönmesi, dar hat operatörlerinin teknoloji seçiminde yaşadığı belirsizliği göstermektedir. Projenin federal hükümet ve Salzburg eyaleti ile ortak finansman görüşmelerinin durumu yayın tarihi itibarıyla bağımsız olarak doğrulanamamıştır.

Not: 760 mm dar hat EMU’ları için güncel birim maliyet verileri, siparişlerin özel yapım niteliği ve sınırlı pazar büyüklüğü nedeniyle kamuya açık kaynaklarda mevcut değildir. Ortak ihale ile elde edilmesi beklenen birim maliyet avantajına ilişkin resmi bir projeksiyon açıklanmamıştır.

Editörün Değerlendirmesi

Styria’nın üç niş operatörü tek bir 17 ünitelik EMU ihalesinde birleştirme hamlesi, standart dışı hat açıklıkları için tedarik dinamiklerini temelden değiştirme potansiyeli taşıyor. Avusturya’da yalnızca bir avuç 760 mm hat işletildiği düşünüldüğünde, toplu sipariş üreticiler için yatırım riskini azaltmakta ve bireysel alımlarda mümkün olmayan ölçek ekonomilerini devreye sokmaktadır. Projede elektrifikasyon için kesin bir tamamlanma takviminin bulunmaması, ilerlemenin federal hükümet ve Salzburg ile süren ortak finansman görüşmelerine bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Avusturya’nın bölgesel ulaşımı karbonsuzlaştırma hedefleri bağlamında değerlendirildiğinde, bu proje teknik olarak izole ancak turistik açıdan önemli bir koridoru elektrifikasyona taşıyarak niş altyapının ulusal iklim hedefleriyle nasıl uyumlaştırılabileceğini gösteriyor (Kaynak: Avusturya Federal İklim Eylemi Bakanlığı, 2024).