Budapeşte BKV’den Şaşırtan Veri: Kadınlar Daha Yüksek Ücret Alıyor

BUDAPEŞTE, MACARİSTAN – Şehrin toplu taşıma operatörü BKV, 2025 yılına ait cinsiyetler arası ücret farkı verilerini yayımladı. Bu verilere göre, kadın çalışanların ortalama saatlik ücretleri erkeklerden %6,8 daha yüksek çıktı. Birleşik Krallık merkezli bir metodoloji kullanılarak art arda altıncı kez hesaplanan rapora göre, erkekler en yüksek kazançlı roller başta olmak üzere tüm dört ücret diliminde çoğunluğu oluşturmaya devam ediyor.

Şirkete / Gelişmeye Ait Temel Veriler

Gelişmenin Tam Kapsamı Nedir?

BKV’nin 2025 analizi, kadın çalışanları lehine olan negatif bir ücret farkını ortaya koymaktadır. Ortalama saatlik ücret farkı -%6,8 iken, medyan fark -%7,3 olarak kaydedilmiştir. Benzer şekilde, prim farkı ortalama -%9,4 ve medyan -%4,2 ile yine kadınları desteklemektedir. Ancak, ücret dilimleri üzerindeki veriler yapısal bir dengesizliğe işaret etmektedir: kadınlar en yüksek ücret diliminin yalnızca %29,4’ünü ve üst-orta dilimin %16,2’sini oluşturmaktadır. Şirket, bu olumlu ücret farkı sonuçlarını 2018’de uygulamaya konulan HAY modeline dayalı iş değerlendirme ve ücret sistemine bağlamaktadır.

Sektördeki Benzer Gelişmelerle Karşılaştırması

BKV’nin açıkladığı rakamlar, daha geniş uluslararası eğilimlerle karşılaştırıldığında önemli bir istisna teşkil etmektedir. Genel ekonomide, cinsiyetler arası ücret farkı giderek artmaktadır; son çalışmalar 2026 yılında kadınların erkeklerin kazandığı her dolar için yaklaşık 82 sent kazandığını, bir önceki yıla göre 83 sentten düşüş yaşandığını göstermektedir (Kaynak: HR Dive, 2026). Bu eşitsizlik, 40 yıllık bir kariyer boyunca bir kadın için tahmini 1 milyon dolarlık kayıp kazanç anlamına gelmektedir. Araştırmalar, “annelik cezası” ve kariyer ilerlemesindeki eşitsizlikler gibi sistemik faktörlerin bu farkın temel nedenleri olduğunu belirtmektedir; bu durum tüm eğitim seviyelerinde devam etmekte ve kadınlar kariyerlerinde ilerledikçe genellikle daha da genişlemektedir (Kaynak: Forbes, 2026). BKV’nin benzer işler için ücret farkını ortadan kaldırmadaki başarısı, bu yaygın küresel eğilimin aksine bir durum sergilemektedir.

Editörün Değerlendirmesi

BKV verileri, “eşit işe eşit ücret” ile “eşit fırsat” arasındaki kritik ayrımı vurgulamaktadır. İşletmecinin yapılandırılmış HAY ücret sistemi, benzer roller için doğrudan ücret ayrımcılığını başarılı bir şekilde ortadan kaldırmış gibi görünse de, kadınların en yüksek ücret dilimlerindeki düşük temsili, kariyer ilerlemesinde kalıcı bir engelin varlığına işaret etmektedir. Bu durum, BKV’nin ücret politikasının etkili olmasına rağmen, şirketin dikey cinsiyet ayrımı konusunda hala önemli bir zorlukla karşı karşıya olduğunu düşündürmektedir. Sorun, eşitsiz ücret değil, en yüksek ücretli pozisyonlara erişimdeki eşitsizliktir; bu da daha geniş küresel işgücünde belirlenen sistemik zorlukları yansıtmaktadır. (Kaynak: Demiryolu.net Editörleri, 2024)