DOT-117: Türkiye’de Demiryolu Güvenliği

Tehlikeli Madde Taşımacılığında Güvenlik Dönüşümü: DOT-117 Tank Vagonlarına Geçiş ve Gelecek Vizyonu

Demiryolu taşımacılığı, ekonomik kalkınmanın ve küresel ticaretin hayati bir unsuru olmaya devam ediyor. Bu dinamik sektörde, özellikle tehlikeli maddelerin taşınması, güvenlik ve çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik bir öneme sahip. Amerika Birleşik Devletleri Ulaştırma Bakanlığı’nın Ulaştırma İstatistik Bürosu (BTS) tarafından yayınlanan son rapor, tehlikeli madde taşımacılığında yaşanan güvenlik iyileştirmelerine ışık tutuyor. Özellikle, patlayıcı, yanıcı ve zehirleyici özelliklere sahip maddelerin taşınmasında kullanılan tank vagonlarının, daha güvenli ve modern bir standarda, DOT-117’ye geçiş süreci mercek altına alınıyor. Bu makale, DOT-117 standardının uygulanmasındaki ilerlemeleri, gelecekteki kısıtlamaları ve sektördeki genel güvenlik eğilimlerini detaylı bir şekilde inceleyerek, demiryolu sektöründeki uzmanlar ve ilgili paydaşlar için kapsamlı bir analiz sunmayı amaçlamaktadır.

DOT-117 Standardına Uyum: Güvenlikte Çığır Açan Bir Dönüşüm

2024 yılı itibarıyla, yanıcı sınıf 3 sıvıların taşınmasında kullanılan tank vagonlarının %73’ü, DOT-117 spesifikasyonlarına uygun hale getirilmiştir. Bu oran, 2023’teki %67’lik orana kıyasla önemli bir artışı temsil ediyor. DOT-117 standardı, demiryolu taşımacılığında kullanılan tank vagonlarının güvenliğini artırmak amacıyla tasarlanmış, daha kalın çelik, daha gelişmiş koruma sistemleri ve daha sıkı test prosedürleri gibi özellikler sunan bir dizi teknik gereksinimi içerir. Bu standart, daha eski tank vagonlarına göre kazaları önleme ve meydana gelen kazalarda hasarı minimize etme konusunda önemli avantajlar sağlamaktadır. DOT-117’ye geçiş, demiryolu sektöründe güvenlik kültürünün güçlenmesi ve paydaşların bu konuya verdiği önemin bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir. Bu süreçte, demiryolu şirketleri, ekipman üreticileri ve düzenleyici kurumlar arasında yakın iş birliği hayati önem taşımaktadır.

Ham Petrol ve Etanol Taşımacılığında Yeni Standartlar

2024 yılında, ham petrol ve etanol taşımacılığının büyük çoğunluğu, ya yeni DOT-117 tankları ya da modernize edilmiş DOT-117R tankları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Özellikle ham petrol ve etanol gibi yüksek riskli maddelerin taşınmasında, DOT-117 standartlarına uygun tank vagonlarının kullanılması, olası kazaların yol açabileceği çevresel ve ekonomik etkileri minimize etmek açısından kritik önem taşır. Raporda, sadece 130 adet CPC-1232 tank vagonunun ham petrol taşımacılığında kullanıldığı ve etanol taşımacılığında ise sadece 18 adet ceketli CPC-1232 tank vagonunun kullanıldığı belirtilmektedir. Bu durum, eski nesil tank vagonlarının kullanımının giderek azaldığını ve sektörün yeni standartlara hızla adapte olduğunu göstermektedir. Bu geçiş sürecinde, TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) gibi kurumlar, kendi filolarını modernize ederek bu türden güvenlik standartlarına uyum sağlamalıdır.

Diğer Yanıcı Sıvılarda Durum

DOT-117 standardına uyum sağlamayan tank vagonlarında taşınan sınıf 3 yanıcı sıvıların en büyük kategorisini, diğer yanıcı sıvılar oluşturmaktadır. Bu durum, DOT-117 standardına geçişin, bu kategori için de öncelikli bir hedef olduğunu göstermektedir. Diğer yanıcı sıvıların çeşitliliği ve taşınma sıklığı göz önüne alındığında, DOT-117 standardına geçişin tamamlanması, sektördeki genel güvenlik seviyesini önemli ölçüde artıracaktır. Bu geçiş sürecinin hızlandırılması, demiryolu şirketlerinin mevcut filolarını modernize etmelerinin yanı sıra, daha etkili denetim mekanizmalarının oluşturulması ve güvenlik bilincinin artırılması ile mümkün olacaktır.

2025 Yılında Uygulanacak Kısıtlamalar ve Gelecek Vizyonu

1 Mayıs 2025 tarihinden itibaren, ceketli CPC-1232 tank vagonlarında etanol ve ham petrol taşınması yasaklanacaktır. Ayrıca, tüm DOT-111 ve CPC-1232 tank vagonlarının, ambalajlama grubu 1’de yer alan diğer yanıcı sıvıları taşıması da kısıtlanacaktır. Bu kısıtlamalar, demiryolu sektöründe güvenlik standartlarının daha da yükseltilmesini hedeflemektedir. Bu türden düzenlemeler, sadece güvenlik standartlarını yükseltmekle kalmayıp, aynı zamanda demiryolu taşımacılığının güvenilirliğini artırarak, sektörün itibarını güçlendirecek ve daha fazla yatırım çekilmesine olanak sağlayacaktır. Gelecekte, daha akıllı tank vagonları, gelişmiş izleme sistemleri ve yapay zeka destekli analizler gibi teknolojilerin kullanılması, demiryolu taşımacılığında güvenliği daha da artırabilir.

Sonuç

BTS raporu, DOT-117 uyumlu tank vagonlarının, sınıf 3 yanıcı sıvıların taşınmasında benimsenmesinde sürekli bir iyileşme olduğunu göstermektedir. 2025 yılında, belirli tank vagonlarının belirli maddeleri taşımasına yönelik kısıtlamalar uygulanacak olup, bu durum, demiryolu sektöründe güvenlik standartlarının daha da yükseltileceğini ve kazaların minimize edilmesine yönelik önemli adımlar atılacağını göstermektedir. Bu dönüşüm, sadece güvenlik açısından değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik verimlilik açısından da önemli faydalar sağlayacaktır. Gelecekte, demiryolu sektörünün, daha da gelişmiş teknolojiler, daha sıkı düzenlemeler ve artan iş birliği ile tehlikeli madde taşımacılığında güvenliği en üst düzeye çıkarması beklenmektedir. Bu süreçte, sektördeki tüm paydaşların proaktif bir yaklaşım sergilemesi ve sürekli iyileştirme prensibini benimsemesi, demiryolu taşımacılığının geleceği için kritik öneme sahiptir.