İngiltere’de Nexus Açıkladı: Tarihi Hat Metro Ağına Katılıyor

NEWCASTLE, İNGİLTERE – Yerel ulaşım idaresi Nexus ve Kuzey Doğu Birleşik Otoritesi, Washington kentini Tyne and Wear Metro ağına bağlayacak 13 kilometrelik hafif raylı sistem uzatması için Eylül 2025 itibarıyla kamuoyu istişare sürecini başlattı. Taslak İş Planı’nın (Outline Business Case) 2027 yılı başında sunulması öngörülen projede, ticari yolcu taşımacılığının 2033 yılında başlaması hedefleniyor. Altyapı yatırımı, uzun süredir kullanılmayan tarihi Leamside Demiryolu koridorunun kuzey kesimini yeniden ulaşıma açacak.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Washington hafif raylı sistem projesi, atıl durumdaki tarihi Leamside Hattı’nın kuzey bölümü boyunca 13 kilometrelik yeni kentsel raylı ulaşım altyapısı inşa edecek. Teknik plan dahilinde Follingsby, Washington North ve Washington South olmak üzere üç yeni yolcu istasyonu kurulacak ve Nissan otomotiv fabrikası dahil olmak üzere bölgesel sanayi merkezlerine doğrudan raylı erişim sağlanacak. İnşaat mühendisliği etütleri kapsamında; Newcastle, Sunderland ve Washington arasında elektrikli hafif raylı işletmeciliğini desteklemek amacıyla hat güzergahı, farklı seviyeli kavşak yapıları (köprü/altgeçit) ve cer trafo merkezlerinin nihai konumları belirleniyor. Nexus projenin müstakil inşaat ve sistem entegrasyonu maliyetini kamuoyuna açıklamazken, yatırım Kuzey Doğu bölgesinin 15,6 milyar sterlinlik ulaşım finansman çerçevesiyle koordine ediliyor (Kaynak: GE Plus, 2025).

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

13 kilometrelik Tyne and Wear Metro uzatması, Birleşik Krallık genelinde işletmeye kapatılmış demiryolu hatlarının yeniden canlandırılmasını amaçlayan bölgesel altyapı girişimlerinden biridir. Ülke genelindeki ana hat projelerine bakıldığında, Birleşik Krallık Ulaştırma Bakanlığı Manchester, Leeds ve York arasındaki Transpennine Güzergah Yükseltmesi projesine elektrifikasyon ve sinyalizasyonla hat kapasitesini %30 artırmak üzere 1 milyar sterlin tahsis etmiştir (Kaynak: Public Sector Executive, 2025). Kıta Avrupası’ndaki kentsel raylı sistem genişlemeleri ise bu ölçeğin çok üzerinde ilerlemektedir; örneğin Fransa, 2030 yılına kadar sisteme 200 kilometre hat ve 68 istasyon ekleyecek sürücüsüz Grand Paris Express ağını inşa etmektedir (Kaynak: Société des Grands Projets, 2024). Washington güzergahına ait bağımsız sermaye harcaması (Capex) verisi yayın tarihi itibarıyla açıklanmamıştır.

Editörün Değerlendirmesi

Atıl Leamside Hattı koridorunun hafif raylı sistem standardında yeniden faaliyete geçirilmesi, çevre yerleşimlerdeki iş gücünü doğrudan Nissan üretim tesisleri gibi yüksek katma değerli sanayi merkezlerine bağlayarak bölgesel istihdam hareketliliğini desteklemektedir. Ulaşım otoritelerinin yeni kamulaştırma maliyetlerinden kaçınmak için mevcut demiryolu güzergah haklarını (right-of-way) değerlendirmesi rasyonel bir altyapı stratejisidir. Ancak Batı Avrupa genelinde demiryolu araç üreticilerinin sipariş birikimlerinin rekor seviyelere ulaşması ve üretim kapasitelerinin dolması (Kaynak: Alstom, 2025), 2033 yılına kadar tamamlanması hedeflenen bu tür ikincil hat projeleri için araç temin takvimini kritik bir risk faktörü haline getirmektedir.