Sırbistan Demiryolları Kapatıldı: Yolsuzluk Protestoları Engellendi
Sırbistan, China Railway International Co ile 2024’te Novi Sad istasyonunu 115.6 milyon USD yolsuzlukla modernize etti.
Sırbistan’ın devlete ait demiryolu işletmecisi Srbija Voz, 2024’teki ölümcül Novi Sad istasyon çöküşüyle bağlantılı yolsuzluk skandalının ardından, on binlerce hükümet karşıtı protestocunun Belgrad’a ulaşmasını engellemek amacıyla Cumartesi günü ülke genelindeki tren seferlerini askıya aldı.
BELGRAD, SIRBİSTAN – Sırbistan’ın ulusal demiryolu işletmecisi Srbija Voz, 23 Mayıs 2026 Cumartesi günü, başkentte planlanan büyük bir öğrenci gösterisi öncesinde ülke genelindeki tüm tren seferlerini durdurdu. Devlete ait işletmeci, Belgrad’a giden ve Belgrad’dan gelen tüm seferleri iptal ederek, ağ üzerinden seyahat etmeye çalışan on binlerce yolcuyu doğrudan etkiledi. Bu stratejik kapatma, yetkililerin siyasi protestoları bastırmak amacıyla ülkenin demiryolu ulaşım sistemini üçüncü kez sekteye uğratışını işaret ediyor.
Kazaya Ait Temel Bilgiler
| Kategori | Detay / Veri |
|---|---|
| Olay Tipi | Ülke Genelinde Sefer Askıya Alma ve Altyapı Yolsuzluğu |
| Toplam Zarar | 115.6 milyon USD (Devlet bütçesi zararı) |
| İlgili Kurumlar | Srbija Voz, Altyapı Bakanlığı, China Railway International Co, China Communications Construction Co |
| Askıya Alma Tarihi / Süresi | 23 Mayıs 2026’da askıya alındı; yeniden başlama tarihi açıklanmadı |
| Ülke / Koridor | Sırbistan (Belgrad-Novi Sad Koridoru / Subotica Sınırı) |
Olay Nasıl Gelişti?
Ülke genelindeki demiryolu seferlerinin askıya alınması, taşradan gelen göstericilerin, hükümet yolsuzluğunu protesto eden “Öğrenciler Kazanır” mitingine katılmasını engellemek amacıyla tasarlandı. Srbija Voz, “geçici” ülke çapındaki askıya almanın tam süresini açıklamadı. Siyasi huzursuzluk, Kasım 2024’te Novi Sad istasyonunda meydana gelen ve beton kanopinin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği yapısal arızadan kaynaklanıyor. Felakete ilişkin soruşturmalar, Ağustos 2025’te eski Altyapı Bakanı Tomislav Momirovic ve 10 diğer yetkilinin tutuklanmasına yol açtı. Belgrad Savcılığı, iki Çinli devlete ait firma olan China Railway International Co ve China Communications Construction Co’dan oluşan bir konsorsiyumun, faturaları 115.6 milyon USD şişirerek 18.8 milyon USD yasa dışı kar elde ettiğini ortaya koydu.
Benzer Olaylar Küresel Demiryolu Ağlarını Nasıl Etkiliyor?
Avrupa demiryolu ağları, siyasi içerikli protestoları engellemek amacıyla devlet tarafından zorunlu kılınan ülke çapında hizmet kesintileriyle nadiren karşılaşırken, küresel demiryolu altyapısı güvenlik krizlerinden kaynaklanan ciddi aksaklıklarla giderek daha fazla yüzleşmektedir. Örneğin, Kasım 2024’te Pakistan’ın Belucistan kentinde bir demiryolu hattı yakınlarında meydana gelen güçlü bir bomba patlaması 24’ten fazla kişiyi yaralamış, güvenlik açıkları nedeniyle hayati ulaşım bağlantılarının anında nasıl felç olabileceğini göstermiştir (Kaynak: AP News, 2024). Sırbistan’da ise devletin taktikleri, Mart ve Haziran 2025’teki askıya almaları haklı çıkarmak için isimsiz bomba tehditlerini öne sürmekten, 2026’da açıkça ve açıklanmadan ülke çapında seferleri durdurmaya evrilmiştir (Kaynak: Al Jazeera, 2026). Bu durum, demiryolu operasyonlarının siyasi istikrarsızlık ve ülke riski nedeniyle doğrudan tehlikeye atıldığı büyüyen bir eğilimi yansıtmaktadır. Bu tür kasıtlı ve siyasi amaçlı ülke genelinde demiryolu kapatmaları, AB standartlarına uyum sağlamaya çalışan bir Avrupa ülkesi için emsal teşkil eden nadir bir durumdur.
Editörün Değerlendirmesi
Bu sistemik aksaklık, Sırbistan’ın AB ulaştırma koridorlarıyla uyum sağlamak için büyük ölçüde dış yatırıma bağımlı olan iddialı yüksek hızlı demiryolu modernizasyon programını baltalama riski taşımaktadır (Kaynak: Market Context, 2025). Devlete ait toplu taşıma araçlarını siyasi kalabalık kontrolü için bir araç olarak kullanmak, ülkenin uluslararası borç veren kurumları yabancılaştırmasına ve yükseltilmiş koridorlarının uzun vadeli ticari sürdürülebilirliğine zarar vermesine neden olabilir. Nihayetinde, Çin liderliğindeki projelerdeki ciddi yönetişim eksiklikleri ve tehlikeye atılan mühendislik standartları, Batı Avrupalı mühendislik ortaklıklarını caydırabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Srbija Voz Cumartesi günü neden tüm tren seferlerini askıya aldı?
C: Devlete ait işletmeci, on binlerce öğrenci protestocunun diğer şehirlerden başkent Belgrad’a gitmesini engellemek amacıyla ülke genelindeki seferleri askıya aldı. Bu taktiksel kapatma, hükümet karşıtı mitingin ölçeğini en aza indirmeyi amaçlıyordu.
S: Sırp hükümetine karşı yaygın siyasi protestoları ne tetikledi?
C: Protestolar, Kasım 2024’te Novi Sad’da bir beton istasyon kanopisinin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği bir trajediyle tetiklendi. Protestocular, hükümeti istasyonun son yenilemesi sırasındaki sistemik ihmal ve yolsuzlukla suçluyor.
S: Tartışmalı Novi Sad istasyon yenilemesinde hangi şirketler yer aldı?
C: Yenileme, China Railway International Co ve China Communications Construction Co’dan oluşan bir Çin konsorsiyumu tarafından gerçekleştirildi. Adli bir soruşturma, bu firmaların faturaları şişirerek devlet bütçesinde 115.6 milyon USD zarara yol açtığını ortaya koydu.