Bakanlık Devraldı: İstanbul’da 14 İstasyonlu Ümraniye-Beykoz Metrosu

İSTANBUL, Türkiye – Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 18 Ağustos tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla İstanbul’un 17,5 kilometre uzunluğundaki Ümraniye–Kavacık–Beykoz metro hattının yapımını İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden devraldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Boğaz hattının kuzey aksında 14 yeni istasyonu kapsayan projenin merkezi yönetim portföyüne geçtiğini bildirdi.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Ümraniye–Kavacık–Beykoz metro hattı, 14 yer altı istasyonunu birbirine bağlayan 17,5 kilometrelik tünel altyapısından oluşmaktadır. Güzergâh, İstanbul Boğazı’na paralel bir rota izleyerek Anadolu Yakası’nın merkezi yerleşimlerinden Ümraniye’yi Kavacık üzerinden Beykoz sahiline bağlayacaktır. Hat, Ümraniye istasyonunda tam otomatik sürücüsüz M5 Üsküdar–Sultanbeyli metro hattıyla doğrudan fiziksel entegrasyona sahip olacaktır. Bosna Bulvarı istasyonunda ise planlanan Altunizade–Bosna Bulvarı–Ümraniye Spor Köyü raylı sistem uzatmasına aktarma imkânı sağlanacaktır. İstanbul genelinde mevcut aktif raylı sistem ağı 402,6 kilometre seviyesindedir ve 700 kilometreyi aşan master plan hedefi doğrultusunda 65,4 kilometrelik inşaat süreci devam etmektedir.

Bu Gelişme Türk Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

Projenin devri, Türkiye’de büyükşehir belediyeleri tarafından projelendirilen yüksek sermayeli kentsel raylı sistemlerin merkezi yönetim tarafından üstlenilmesi modelinin devam ettiğini göstermektedir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı daha önce İstanbul’da Marmaray, M11 Gayrettepe-İstanbul Havalimanı metrosu, M3 Başakşehir-Kayaşehir uzatması ve Sirkeci-Kazlıçeşme raylı sistem hattı gibi toplamda 100 kilometreyi aşan kentsel raylı sistem projesini tamamlayarak işletmeye almıştır (Kaynak: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2024). Benzer ölçekteki sürücüsüz metro yatırımları incelendiğinde; Danimarka’daki Kopenhag M5 metro ring hattının 1,35 milyar Euro altyapı ve sistem ihalesi büyüklüğüne ulaştığı görülmektedir (Kaynak: Railway Supply, 2025). Bakanlık, 17,5 kilometrelik Ümraniye–Kavacık–Beykoz hattı için inşaat maliyeti, tünel ihalesi veya araç alım paketlerine dair finansal verileri yayın tarihi itibarıyla açıklamamıştır.

Editörün Değerlendirmesi

Merkezi yönetimin yerel yönetim projelerini devralması, bütçe kısıtlarını aşarak yüksek sermaye gerektiren yer altı altyapı yatırımlarını hızlandırma stratejisine dayanmaktadır. Raylı toplu taşımaya olan küresel talebin toparlandığı bu dönemde, UIC üyesi demiryolu işletmecilerinin yolcu trafiğinde %7’lik net bir büyüme kaydedilmiştir (Kaynak: Uluslararası Demiryolları Birliği – UIC, 2024). İstanbul’daki bu yeni koridor, otonom tren pazarının 2034 yılına kadar yıllık bileşik %8,9 büyüme trendine girdiği bir dönemde sürücüsüz ağ entegrasyonunu doğrudan genişletmektedir (Kaynak: Fortune Business Insights, 2024).