AB ERTMS Planı: %50 Hedef Şaştı, Gecikme Kesin

BRÜKSEL, BELÇİKA – Avrupa ERTMS Koordinatörü, üçüncü çalışma planını yayımladı ve standart Avrupa Demiryolu Trafik Yönetim Sistemi’nin (ERTMS) konuşlandırılmasının düzensiz ve zorunlu olandan önemli ölçüde yavaş kaldığını doğruladı. 2024 yılı itibarıyla, TEN-T ana ağının sadece 10.600 km’si (%17) ve 8.730 aracı (filonun %19’u) ERTMS ile donatılmış durumda. Bu durum, AB’nin demiryolu modernizasyon ve birlikte işlerlik hedeflerini riske atıyor.

Düzenlemeye Ait Temel Bilgiler

Düzenleme Neleri Kapsıyor?

Plan, Avrupa genelinde tek, birlikte işler bir demiryolu alanı oluşturmayı hedefleyen TEN-T Yönetmeliği’ne göre ilerlemeyi değerlendirmektedir. Bu yönetmelik, ERTMS’nin TEN-T ana ağında 2030 yılına kadar ve daha geniş kapsamlı ağda 2050 yılına kadar kurulmasını zorunlu kılmaktadır. Amaç, 20’den fazla ulusal “B Sınıfı” sinyalizasyon sistemini aşamalı olarak kaldırmaktır. Raporun ana eylemleri bu geçişi hızlandırmaya odaklanmakla birlikte, önerilen dokuz maddelik planın belirli detayları ilk özette tam olarak açıklanmamıştır. Bu planla ilgili ‘SMR Vadileri’ veya ‘Küçük Modüler Reaktörler için Düzenleyici Koalisyon’ referanslarının yanlış olduğu, bunların ayrı bir AB nükleer enerji stratejisiyle ilgili olduğu unutulmamalıdır (Kaynak: Nucnet, 2026).

Bu Düzenleme Küresel Standartlar Açısından Ne İfade Ediyor?

ERTMS girişimi, Kuzey Amerika’daki Pozitif Tren Kontrolü (PTC) gibi ulusal sistemlerle keskin bir tezat oluşturan çok uluslu kapsamıyla benzersizdir. PTC, öncelikli olarak çarpışmaları ve aşırı hız olaylarını önlemek için federal olarak zorunlu kılınan bir güvenlik katmanı iken, uygulaması ulusal düzeyde bir zorluktu. ERTMS ise, 20’den fazla ülkedeki eski sistemler arasında tam operasyonel birlikte işlerlik hedeflemektedir. Bu durum, siyasi, teknik ve finansal karmaşıklığını, küreseldeki diğer gelişmiş tren kontrol projelerinden kat kat daha büyük hale getirmektedir. Raporun 2030 hedefine karşı %50’lik bir eksiklik bulgusu, egemen altyapı ve kıtasal ölçekte özel demiryolu taşıt yatırımlarının koordinasyonunun muazzam zorluğunu vurgulamaktadır.

Editörün Değerlendirmesi

Bu rapor, ERTMS dağıtımının klasik bir senkronizasyon sorununa takıldığını doğrulamaktadır: altyapı yöneticileri ve filo sahipleri, diğer taraf eş zamanlı hareket etmeden büyük sermaye yatırımları yapmaktan çekiniyorlar. 2030 ana ağ hedefini tutturmadaki öngörülen %50’lik başarısızlık, bu parçalı ve yavaş ilerleyen yatırım döngüsünün doğrudan bir sonucudur. ABB ve Alstom gibi büyük tedarikçilerin üretimi artırmasıyla küresel demiryolu sinyalizasyon pazarının genişlemesine rağmen (Kaynak: Business Standard, 2026), endüstriyel kapasitenin birincil darboğaz olmadığı açıktır. Asıl sorun, hat kenarı ve araç içi yükseltmeleri uyumlu hale getiren bağlayıcı, senkronize ve yeterince finanse edilmiş ulusal dağıtım planlarının eksikliğidir; bu yeni çalışma planının ele almayı amaçladığı ancak henüz çözemediği bir zorluktur.