ETF Harekete Geçti: Avrupa Demiryollarına Zorunlu Sıcaklık Sınırı

BRÜKSEL, Belçika – Avrupa Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ETF), Temmuz 2024’te Avrupa demiryolu işletmecilerinin aşırı sıcaklık protokollerini iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına dahil etmesini zorunlu kılan bir politika çerçevesi yayımladı. Federasyon verilerine göre, ray yüzeyi sıcaklıkları ortam hava sıcaklığını 15°C aşarak sürekli kaynaklı ray hatlarında yapısal riskler doğuruyor. ETF anketine katılan işletme personelinin yüzde 50’si yüksek sıcaklığa maruz kalma sebebiyle dikkat dağınıklığı, uyanıklıkta azalma ve bilişsel yorgunluk yaşadığını bildirdi.

Düzenlemeye Ait Temel Bilgiler

Düzenleme Neleri Kapsıyor?

Önerilen mevzuat çerçevesi, taşımacılık operatörlerinin ısı stresini tüm iş yeri risk değerlendirmelerinde yasal olarak mesleki tehlike şeklinde sınıflandırmasını zorunlu kılmaktadır. Düzenleme, altyapı yöneticileri ve yolcu treni işletmecilerinin sıcaklık uyarıları sırasında çalışma alanı ısı takibi yapmasını, hidrasyon erişimi sağlamasını, gölgeli dinlenme alanları kurmasını ve planlı soğuma araları vermesini şart koşmaktadır. Ayrıca, termal güvenlik eşiklerini aşan yolcu vagonları ile sürücü kabinlerinin modernize edilmesini ya da işletmeden çekilmesini öngörmektedir; bu tedbir özellikle güncel Avrupa yaz sıcaklıklarına uygun olmayan 10 ila 15 yıllık filoları hedef almaktadır. Aşırı hava koşullarında işverenlerin hat bakım çalışmalarını gece vardiyalarına kaydırması ya da çalışanların ücretlerinde kesinti yapılmaksızın saha çalışmalarını durdurması istenmektedir. Çerçeve, uzun vardiyalarda çalışan personelin susuz kalmasını önlemek amacıyla araç içi tuvalet olanaklarının ve temiz su dağıtımının kesintisiz sağlanmasını da şart koşmaktadır.

Bu Düzenleme Küresel Standartlar Açısından Ne İfade Ediyor?

Artan yaz sıcaklıkları, Avrupa genelinde geleneksel işletme yönergelerinin sınırlarını zorlayan altyapı riskleri üretmektedir. Çelik raylar her 50°C’lik sıcaklık artışında yaklaşık 2 santimetre uzamakta, bu durum hat burulmalarına yol açarak operatörleri acil hız kısıtlamalarına zorlamaktadır (Kaynak: National Safety Investigation Bureau, 2023). Birleşik Krallık’ta Chiltern Railways gibi operatörler, sarkan katener hatları ve aşırı ısınan sinyalizasyon röleleri nedeniyle yolculara yalnızca acil durumlarda seyahat etmeleri yönünde çağrıda bulunmuştur (Kaynak: Rail Delivery Group, 2022). Ray genleşmesini sınırlandırmak adına altyapı yöneticileri, ray sıcaklıklarını 20°C’ye kadar düşürebilen ve operasyonel verimliliği %19 artıran yansıtıcı kaplamaları ve özel çelik alaşımları test etmektedir (Kaynak: Railway Pro, 2024). Macaristan’da ise AB Uyum Fonları ve Avrupa Yatırım Bankası destekli 10 milyar Euro’luk demiryolu yatırım programı sürerken, devlet işletmecisi MÁV yüksek sıcaklıklarda saatlik mola zorunluluğunu toplu iş sözleşmelerine dahil etmiştir (Kaynak: Railway Gazette International, 2024).

Not: Bu konuya ilişkin olarak Avrupa demiryolu araçlarındaki eski klima sistemlerinin tam yenileme maliyetlerine dair bağımsız doğrulama verisi yayın tarihi itibarıyla mevcut değildi.

Editörün Değerlendirmesi

Demiryolu yönetim politikaları, aşırı sıcaklıkları dönemsel bir aksaklık olarak ele almayı bırakıp iklim direncini bağlayıcı bir yapısal güvenlik standardına dönüştürmelidir. Avrupa Birliği genelinde makinist kabinleri ve hat boyu için ortak ısı eşikleri belirlenmediği takdirde, Macaristan’ın 10 milyar Euro’luk şebeke modernizasyonu gibi büyük ölçekli altyapı projeleri kronik personel yetersizlikleri ve operasyonel darboğazlarla karşılaşacaktır. Ulaştırma otoriteleri, gelecekteki demiryolu aracı ihalelerinde geçmiş hava verilerini değil, hızlanan iklim değişikliği projeksiyonlarını teknik şartnamelere esas almak zorundadır (Kaynak: Eno Center for Transportation, 2023).