TÜRASAŞ E5000’e AB TSI Onayı: Avrupa İhracatının Önü Açıldı

ANKARA, Türkiye – Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, TÜRASAŞ tarafından geliştirilen E5000 ana hat elektrikli lokomotifine Avrupa Birliği Karşılıklı İşletilebilirlik Teknik Şartnameleri (TSI) sertifikasını Şubat 2025’te resmen verdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ankara’daki teslim töreninde üretimi tamamlanan 30 ünitenin Avrupa standart hatlarında çalışmaya uygunluğunun tescillendiğini bildirdi. Eskişehir tesislerinde 95 lokomotiflik sipariş programının kalan 65 adedine yönelik seri üretim çalışmaları devam ediyor.

Teknolojiye Ait Temel Veriler

Teknolojinin Teknik Özellikleri Nelerdir?

E5000, 25 kV AC katenerle elektrifiye edilmiş standart hatlarda ağır yük ve yolcu taşımacılığı için tasarlanmış 5.000 kW güç kapasitesine sahip bir ana hat lokomotifidir. Cer motorları, cer konvertörleri, ana transformatör ile Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi (TCMS) dahil kritik alt bileşenler, Avrupa sınır ötesi karşılıklı işletilebilirlik kriterlerine uyumlu olacak şekilde yerli imkanlarla geliştirilmiştir. Fabrika test hatları ile aktif TCDD hatlarında statik ve dinamik seyir testleri tamamlanarak sertifikasyon aşamasına gelinmiştir. Gövde ve nihai montajı TÜRASAŞ Eskişehir fabrikasında yürütülen lokomotifin muhtelif aksamları şirketin Sivas ve Sakarya’daki üretim tesislerinden karşılanmaktadır.

Bu Gelişme Türk Demiryolu Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

E5000 platformu, Batı Avrupalı üreticilerin çoklu voltaj çözümlerine karşı 25 kV AC tek voltaj mimarisiyle rekabetçi bir alternatif sunmaktadır. Benzer segmentte Siemens Mobility’nin çoklu voltaj destekli Vectron MS modeli 6.400 kW güç üretirken (Kaynak: Siemens Mobility, 2024), Alstom’un Traxx Universal platformu entegre ETCS paketleriyle 5.600 kW güç sağlamaktadır (Kaynak: Alstom, 2023). Yerli lokomotif hamlesi, Türkiye’nin 2024 yılı itibarıyla 14.000 kilometre olan faal demiryolu ağını 2035 yılına kadar 28.500 kilometreye çıkarma hedefiyle doğrudan örtüşmektedir (Kaynak: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2024). Doğrudan hızlı tren bağlantısına sahip il sayısının 2025’te 20’den 27’ye yükseltilmesi ve British Steel ile Mersin – Adana – Gaziantep hattı için imzalanan 35 milyon sterlinlik ray tedarik anlaşması bu altyapı genişlemesini desteklemektedir (Kaynak: British Steel, 2025). Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın 2026 Yatırım Programı’nda ise 91 demiryolu modernizasyon projesine 261 milyar liranın üzerinde bütçe tahsis edilmiştir (Kaynak: Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2025).

Editörün Değerlendirmesi

TSI sertifikasyonu, TÜRASAŞ’ın yalnızca TCDD Taşımacılık’ın iç ihtiyaçlarını karşılayan kamu üreticisi kimliğinden sıyrılarak Orta ve Güneydoğu Avrupa’daki serbest erişim yük operatörlerini hedefleyen bir ihracatçıya dönüşmesini sağlamaktadır. 2027 ile 2030 yılları arasında yıllık ortalama %3,7 büyümesi öngörülen Türkiye inşaat ve ulaştırma altyapı yatırımları, yerli lokomotif talebini canlı tutacaktır (Kaynak: GlobalData, 2024). Ancak aracın dış pazarlarda ticari başarı kazanabilmesi için güzergah bazlı rota kabul onaylarının tamamlanması ve hedef ülkelerde çok uluslu bakım-yedek parça ağlarının kurulması gerekmektedir.