ABD 5,3 Milyar Doları Onayladı: Amtrak Filosuna 43 Yeni Tren Seti

WASHINGTON, Amerika Birleşik Devletleri – ABD Ulaştırma Bakanlığı, 3 Mart 2025 tarihinde 23 eyaleti kapsayan konvansiyonel yolcu filosu modernizasyonu ve hemzemin geçit güvenliği için 5,3 milyar dolarlık federal finansman paketini açıkladı. Finansman kapsamında 43 yeni yolcu tren seti satın alınacak, 41 bölgesel lokomotif modernize edilecek ve 1.030’dan fazla hemzemin geçitte güvenlik altyapısı yenilenecek. Program bütçesinin 2 milyar dolarlık bölümü, maliyet artışları nedeniyle durdurulan Kaliforniya Yüksek Hızlı Tren Projesi’nden aktarıldı.

Finansmana Ait Temel Veriler

Finansmanın Kapsamı ve Dağılımı

Federal finansman paketi, 2,19 milyar doları çeken araç alımlarına ve 3,11 milyar doları hemzemin geçit güvenliği ile hat altyapısına olmak üzere iki ana kaleme ayrılmıştır. Bu bütçe dahilinde ulusal yolcu operatörü Amtrak, 40 ila 50 yıllık yolcu vagonlarının yerine ABD üretimi 43 yeni tren seti almak üzere 2,05 milyar dolar, Midwest ve Pasifik Kıyısı hatlarında çalışan 41 lokomotifin revizyonu için ise 140 milyon dolar doğrudan pay almaktadır. Geriye kalan kaynak Federal Demiryolu İdaresi (FRA) kontrolünde 23 eyaletteki 41 ayrı projeye yönlendirilerek yüksek kaza riski taşıyan 30’un üzerinde hemzemin geçidin tamamen kaldırılmasını ve 1.000’den fazla noktada uyarı sistemlerinin yenilenmesini finanse edecektir. Güvenlik müdahaleleri, son beş yılda en az iki ölümlü kaza veya üç çarpışmanın meydana geldiği ve ülke genelinde yılda yaklaşık 2.000 kaza ile 200 can kaybına yol açan riskli noktalara yoğunlaşmaktadır. Projelerin teslimat takvimleri ve araçları üretecek üretici şirketler federal yetkililer tarafından açıklanmadı.

Bu Finansman Benzer Programlarla Nasıl Karşılaştırılır?

Tahsis edilen 5,3 milyar dolarlık tutar, ABD demiryolu pazarının 2026 yılı için öngörülen 6,30 milyar dolarlık toplam sermaye harcamasının (Capex) yaklaşık yüzde 84’üne denk gelmektedir (Kaynak: Market Research Future, 2025). Kuzey Amerika demiryolu modernizasyon pazarı 2026’ya kadar 8,90 milyar dolarlık büyüklüğe doğru ilerlerken, 2025 yılında 17,84 milyar dolara ulaşan küresel demiryolu sermaye yatırımları ağırlıklı olarak Asya ve Avrupa’daki yüksek hızlı hat inşalarına yönelmiştir (Kaynak: Fortune Business Insights, 2025). ABD yönetiminin 2 milyar dolarlık kaynağı Kaliforniya’daki bağımsız yüksek hızlı hat projesinden çekerek konvansiyonel ağa dağıtması, 142 kilometrelik Cakarta-Bandung yüksek hızlı tren hattını tek bir paket halinde 5,5 milyar dolarlık yatırımla tamamlayan Endonezya gibi ülkelerin stratejilerinden ayrışmaktadır (Kaynak: The People’s Map of Global China, 2023). Benzer şekilde Kanada, bütçesini dağınık bölgesel hatlardaki filo alımları yerine Montreal-Ottawa arasındaki yeni Alto yüksek hızlı demiryolu koridoruna yoğunlaştırmaktadır (Kaynak: Railway Association of Canada, 2025). Amtrak’ın satın alacağı yeni setlerin bağımsız teslimat takvimine ilişkin doğrulama verisi yayın tarihi itibarıyla mevcut değildi.

Editörün Değerlendirmesi

Federal fonların yeni yüksek hızlı demiryolu inşasından çekilerek mevcut konvansiyonel filonun yenilenmesine aktarılması, uzun vadeli altyapı mega projeleri yerine mevcut hatlardaki koltuk kapasitesini kısa vadede artırma tercihini göstermektedir. Bu adım, Kuzey Amerika yolcu taşımacılığı yatırımlarının 2026’ya kadar 8,90 milyar dolara ulaştığı bir dönemde acil filo yenileme ihtiyacını karşılamaktadır (Kaynak: Market Research Future, 2025). Ancak yeni tren setlerinin ağırlıklı olarak yük treni operatörlerine ait mevcut hatlarda çalışacak olması, yolcu işletmeciliğini altyapının izin verdiği geleneksel hız limitlerine bağımlı kılmaktadır.