Leo Express’ten 1,65 Milyar Euroluk Dev BEMU ve EMU İhalesi

PRAG, ÇEK CUMHURİYETİ – Çek açık erişim operatörü Leo Express, tahmini değeri 1,65 milyar Euro (40 milyar CZK) olan bataryalı elektrikli tren ünitesi (BEMU) ve elektrikli tren ünitesi (EMU) tedariki için çerçeve ihale başlattı. Operatörün bugüne kadarki en büyük filo yenileme programı olan ihalede 44 BEMU ve 21 EMU kesin sipariş olarak yer alıyor; opsiyonlarla birlikte toplam araç sayısı 93’e ulaşabilecek. Tekliflerin 29 Haziran 2026 tarihine kadar sunulması gerekiyor.

Sözleşmeye Ait Temel Veriler

Sözleşmenin Kapsamı ve Teknik Detayları

Çerçeve anlaşma, kısmen elektrikli bölgesel hatlarda yaşlanan araç filosunu yenilemek üzere dört bölgesel partiye ayrıldı. Kesin sipariş kapsamındaki 44 BEMU ve 21 EMU’nun yanı sıra, her parti için dört ek opsiyon hakkı tanımlanarak toplamda 16 BEMU ve 12 EMU opsiyonel olarak eklenebilecek. Lot 1 (Olomouc) 11 BEMU, Lot 2 (Zlín) 7 BEMU, Lot 3 (Hradec Králové) 18 BEMU ile 8 EMU, Lot 4 (Vysočina) ise 8 BEMU ile 13 EMU için yapılandırıldı.

BEMU teknik şartnamesi batarya modunda 120 km/s, katener altında ise 160 km/s azami hız ve 121–151 koltuk kapasitesi öngörüyor. EMU’lar 25 kV AC / 3 kV DC altyapıda 160 km/s hıza çıkabilecek ve 121–150 yolcu taşıyacak şekilde tanımlandı. Değerlendirme kriterlerinde fiyat yüzde 70, bakım maliyetleri yüzde 22, enerji tüketimi ise yüzde 8 ağırlığa sahip.

Sektördeki Benzer Sözleşmelerle Karşılaştırması

1,65 milyar Euro’luk bütçe, Leo Express’in ihalesini Orta Avrupa’nın büyük bölgesel demiryolu araç alımları arasına yerleştiriyor. Çek ulusal operatörü České dráhy, 2024 yılında Škoda Transportation ile ulusal ve bölgesel hatlar için 200 adede kadar EMU’yu kapsayan, yaklaşık 2,4 milyar Euro (60 milyar CZK) değerinde bir çerçeve anlaşma imzalamıştı (Kaynak: Railway Gazette International, 2024). Aynı pazarda Arriva Czech Republic’in 2023’te Stadler’den sipariş ettiği 5 BEMU’nun değeri ise 34 milyon Euro (850 milyon CZK) seviyesinde kalmıştı. Leo Express ihalesi, ulusal ölçekli çerçeve anlaşmalar ile küçük pilot partiler arasında konumlanıyor ve operatörün 2025 yılında yıllık yüzde 19,2 artışla 4,565 milyona ulaşan yolcu hacmiyle örtüşen bir büyüme stratejisini yansıtıyor.

Tüm partilerde BEMU’lara yer verilmesi, kısmen elektrikli bölgesel güzergâhlarda batarya teknolojisine doğru stratejik bir kayışa işaret ediyor. Bu yönelim, Avrupa Parlamentosu’nun son bütçe görüşmelerinde vurguladığı AB destekli uzun vadeli demiryolu yatırım öncelikleriyle uyumlu (Kaynak: Global Railway Review, 2025). İhalenin teslimat takvimi ve finansman yapısı ise operatör tarafından açıklanmadı.

Editörün Değerlendirmesi

Bu ihale, Leo Express’in küçük bir açık erişim oyuncusundan, filo sipariş büyüklüğüyle kamu destekli ulusal operatörlerle karşılaştırılabilir seviyeye ulaşan, sistem açısından kritik bir bölgesel taşıyıcıya dönüşümünü somutlaştırıyor. Fiyata verilen yüzde 70 ağırlık, satın alma maliyetinde Škoda, Stadler, Siemens ve muhtemelen Pesa veya Alstom arasında sert bir rekabet yaşanacağını gösteriyor. 2026 için planlanan Münih ve Varşova uluslararası hatlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, sipariş büyüklüğü operatörün yıllık yolcu hacminde 6 milyonun üzerine çıkmayı öngördüğünü düşündürüyor — 2025’teki yüzde 25’lik iç hat büyüme oranı göz önüne alındığında ulaşılabilir bir hedef. Bununla birlikte, kamuya açıklanmış bir teslimat penceresinin bulunmaması, araçların hizmet genişlemesini zamanında destekleyip desteklemeyeceği sorusunu açıkta bırakıyor ve kısa vadede bir kapasite açığı riski doğurabilir.