Polonya Demiryolu Pazarı Açılıyor: 17 Operatör İlgi Gösterdi

VARŞOVA, POLONYA – Polonya, devlete ait işletmeci PKP Intercity ile mevcut sözleşmenin 2030 sonrası sona ermesiyle uzun mesafeli yolcu demiryolu pazarını rekabete açmaya hazırlanıyor. Yapılan istişarelerde 23 kuruluştan 10’u sübvanse edilmiş, 7’si ise ticari rotalar için olmak üzere toplam 17 potansiyel operatör pazara ilgi gösterdi.

Düzenlemeye Ait Temel Bilgiler

Düzenleme Neleri Kapsıyor?

Planlanan pazar liberalizasyonu, halihazırda neredeyse tamamen PKP Intercity tarafından işletilen hem kamu tarafından sübvanse edilen hem de ticari uzun mesafeli demiryolu hizmetlerini kapsamaktadır. Altyapı Bakanlığı ve Port Polska gibi kuruluşlar tarafından geliştirilen çerçeve, devlet destekli rotalar için gelecekteki rekabetçi ihalelerin kurallarını belirleyecektir. Potansiyel katılımcıların istişareler sırasında dile getirdiği temel konular arasında, öngörülebilir bir ihale takvimi, mevcut işletmecinin elindeki geçmiş yolcu trafiği verilerine erişim ve özellikle AB fonlarıyla satın alınan araçlar olmak üzere demiryolu araçlarına ayrımcılık yapılmadan erişim ihtiyacı yer almaktadır.

Bu Düzenleme Küresel Standartlar Açısından Ne İfade Ediyor?

Polonya’nın planlanan pazar liberalizasyonu, Avrupa genelindeki daha geniş bir eğilimle uyumludur. Ancak başarısı, başka yerlerde kritik olduğu kanıtlanmış destekleyici düzenlemelerin uygulanmasına bağlı olacaktır. Örneğin, RegioJet’in satış kanalları da dahil olmak üzere giriş engellerini gerekçe göstererek Polonya pazarından çekilmesi, sektördeki yaygın bir zorluğa işaret etmektedir. Bu sorun, 2024-2025 yıllarında yürürlüğe girecek yeni AB düzenlemeleriyle kıta genelinde ele alınmaktadır; bu düzenlemeler, baskın operatörlerin yerel rakipleri için kendi platformlarında bilet satmasını zorunlu kılacak ve daha eşit bir oyun alanı yaratmayı amaçlayacaktır (Kaynak: Reuters, 2026). Polonya’nın pazar açılışını 2032 sonrası yeni yüksek hızlı altyapı lansmanıyla zamanlama stratejisi, İtalya’daki Italo ve İspanya’daki Iryo gibi yeni katılımcıların, ağırlıklı olarak yeni inşa edilen yüksek hızlı hatlarda mevcut işletmecilerle başarılı bir şekilde rekabet ettiği deneyimleri yansıtmaktadır. Bu, Polonya’nın da yeni hatlarla benzer bir rekabet ortamı yaratma potansiyeli taşıdığını göstermektedir.

Editörün Değerlendirmesi

Polonya’nın pazar açılışının zamanlaması, 2032 civarında faaliyete geçmesi beklenen “Y” aksı ve Centralny Port Komunikacyjny (CPK) merkezi de dahil olmak üzere yeni ulusal yüksek hızlı demiryolu ağının tamamlanmasıyla stratejik olarak senkronize edilmiştir. Bu yaklaşım, yüksek hızlı uzmanları, ilk günden itibaren teknolojik olarak gelişmiş ve kısıtlamasız bir ağ sunarak çekmeyi amaçlamaktadır; böylece onları sıkışık eski altyapıda rekabet etmeye zorlamayacaktır. Ancak bu liberalizasyonun nihai başarısı, Polonyalı düzenleyicilerin, özellikle yolcu verilerine ve AB fonlu demiryolu araçlarına erişim konularında, mevcut işletmeci PKP Intercity’nin yapısal avantajlarını proaktif olarak ortadan kaldırıp kaldıramayacağına bağlı olacaktır. Bu engeller, pazara giriş için önemli birer bariyer olmaya devam etmektedir.