İsviçre’de MGBahn: Brig–Disentis Hattı 100. Yılını Tarihi Trenlerle Kutladı

BRIG, İsviçre – Matterhorn Gotthard Bahn (MGBahn) tarafından işletilen 96 kilometrelik metre hat açıklıklı Brig–Disentis demiryolu, 3 Temmuz 2026’da 100. yılını doldurdu. Oberalp Geçidi’nde 2.033 metreye ulaşan hat, 15 yıl süren ve iflas ile tünel çalışmalarının durmasına sahne olan bir inşa sürecinin ardından tamamlandı. Yıl dönümü kapsamında Oberwald ile Realp arasında tek günlük özel bir miras treni seferi düzenlendi.

Projeye Ait Temel Veriler

Projenin Teknik Kapsamı Nedir?

Özgün Brig–Disentis ana hattı, 3 Temmuz 1926’da tamamen açıldığında 96 kilometre uzunluğundaydı ve dört vadi bölgesini geçerek İsviçre Alpleri’ni aşıyordu. Hattın bugünkü tanımlayıcı altyapısı, 1982’den bu yana hizmet veren 15,4 kilometrelik Furka Taban Tüneli’dir; bu tünel, yalnızca yaz aylarında çalışabilen dağ hattını yıl boyu kesintisiz hizmet veren bir ulaşım koridoruna dönüştürdü.

Projenin mühendislik geçmişi üç ayrı dönemi kapsıyor: 1911–1926 arasında elektrikli ekipmanların mevsimsel olarak söküldüğü yüksek dağ güzergâhı, 1982’deki taban tüneli yatırımı ve 2003’te Furka Oberalp Bahn ile Brig–Visp–Zermatt-Bahn’ın birleşmesiyle MGBahn’ın kurulması. Oberwald ile Realp arasındaki özgün yüksek irtifa bölümü ise Dampfbahn Furka-Bergstrecke tarafından tarihi buharlı lokomotif ve trenlerle korunuyor.

Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?

İsviçre’nin Alp demiryolu programı, doruk noktası geçen güzergâhları taban tünelleriyle ikame etme modeline dayanır: 15,4 kilometrelik Furka Taban Tüneli 1982’de bu modelin ilk büyük adımı oldu; onu 34,6 kilometrelik Lötschberg Taban Tüneli (2007) ve 57 kilometrelik Gotthard Taban Tüneli (2016) izledi (Kaynak: SBB, 2016). Bu 96 kilometrelik Brig–Disentis hattı, hem yüksek irtifalı bir geçide hem de tam paralel çalışan bir miras güzergâhına sahip olan tek İsviçre metre hat açıklıklı ana hattır.

Yıl dönümü, aynı zamanda İsviçre’de belirgin bir mod değişiminin yaşandığı döneme denk geldi: Ülkedeki yolcu demiryolu trafiği 2026’nın ilk çeyreğinde 2025’in aynı dönemine göre yüzde 5,0 büyürken, demiryolu yük trafiği yüzde 4,0 geriledi (Kaynak: RailwayPro, 2026). Bu dengesizlik, Glacier Express turizminin ve bölgesel yolcu hizmetlerinin baskın olduğu koridorda açık biçimde görülüyor; eski Furka doruk hattı ise artık yalnızca eğlence ve miras trafiğine hizmet ediyor.

Editörün Değerlendirmesi

Bu yıl dönümü nostaljiden çok altyapı dayanıklılığını öne çıkarıyor: Furka Taban Tüneli, geçişi kış kapanmalarından kurtardı; miras amaçlı korunan dağ hattı ise ayrı bir turizm pazarı yaratırken ana hizmeti hava koşulları kaynaklı risklerden yalıtıyor. Glacier Express’in üst segment bir turizm ürünü olarak konumlandırılması, MGBahn’ın hem taban tünelini hem buharlı işletilen doruk güzergâhını farklı talep segmentlerine yönelik kullanabilmesini sağlıyor. Koridorun önümüzdeki on yılını, İsviçre’nin 2027’de ulusal referanduma götüreceği ve bu Alp koridorundan geçen uluslararası servislerin piyasa erişim kurallarını belirleyecek Bilateral III demiryolu müzakereleri şekillendirecek (Kaynak: Switzerland Global Enterprise, 2026).