Murtalbahn’a 169 Milyon Euro: 760 mm Hatlara Ortak EMU Alımı
Steiermark eyaleti, Murtalbahn’ın elektrifikasyonu ve 17 EMU’nun ortak tedariki için federal hükümet ve Salzburg’un eş finansmanı koşuluyla 169 milyon Euro onayladı.
Steiermark eyaleti, Murtalbahn'ın (760 mm) elektrifikasyonu ve Zillertalbahn ile Pinzgauer Lokalbahn işletmecileriyle 17 adet EMU'nun ortak tedariki için federal hükümet ve Salzburg'un eş finansmanı koşuluyla 169 milyon Euro kaynak ayırdı.
GRAZ, AVUSTURYA – Steiermark eyaleti, Murtalbahn dar hat demiryolunun havai hat elektrifikasyonu ve 17 adet elektrikli tren setinin (EMU) ortak alımı için 169 milyon Euro'luk ödeneği onayladı. Bu kaynak, Avusturya federal hükümeti ve Salzburg eyaletinin ortak finansman taahhütlerinin tamamlanması halinde serbest bırakılacak. Proje, 2030'ların ortasında kullanım ömrü dolacak dizel araç filosunun yenilenmesini hedefliyor.
Projeye Ait Temel Veriler
| Kategori | Detay / Veri |
|---|---|
| Proje / Sözleşme Adı | Murtalbahn Elektrifikasyonu ve Ortak EMU Tedariki |
| Toplam Değer (Steiermark Payı) | 169 milyon Euro |
| İlgili Kurumlar | Steiermark eyaleti, Avusturya federal hükümeti, Salzburg eyaleti, Steiermarkbahn und Bus GmbH, Zillertalbahn işletmecisi, Pinzgauer Lokalbahn işletmecisi |
| Tamamlanma Tarihi | Açıklanmadı; mevcut filonun kullanım ömrü 2030'ların ortasında doluyor |
| Ülke / Koridor | Avusturya / Unzmarkt–Murau–Predlitz–Tamsweg (Steiermark–Salzburg sınır bölgesi) |
Projenin Teknik Kapsamı Nedir?
Murtalbahn modernizasyonu, Unzmarkt–Tamsweg hattının tamamının katener elektrifikasyonunu, hatta özel beş adet 760 mm hat açıklıklı EMU tedarikini, depo ve atölye altyapısının uyarlanmasını ile Unzmarkt–Murau kesiminde seyahat süresini 36 dakikadan 24 dakikaya indirecek ray yenilemelerini içeriyor. Murtalbahn, Zillertalbahn ve Pinzgauer Lokalbahn işletmecileri toplam 17 EMU’luk talebi birleştirerek sipariş hacmi oluşturdu. Eyalet meclis üyesi Claudia Holzer, ortak satın almanın “bir pazar yarattığını, birim fiyatı düşürdüğünü ve gelecekteki işletme avantajlarına zemin hazırladığını” belirtti.
Bu Proje Benzer Yatırımlarla Nasıl Karşılaştırılır?
760 mm “Bosna hat açıklığı”, dünyada yalnızca birkaç yolcu hattında (çoğunlukla Avusturya ve eski Avusturya-Macaristan bölgesinde) kullanıldığı için standart bir EMU platformu bulunmuyor; tüm siparişler amaca özel tasarım gerektiriyor. Üç işletmecinin talebi birleştirmesi, İsviçre metre hatlı demiryolları Rhätische Bahn ve Matterhorn Gotthard Bahn’ın küçük üretim partilerinde birim maliyeti düşürmek için Stadler EMU’larını ortak sipariş ettiği modelle örtüşüyor (Kaynak: Stadler Rail, 2023). Zillertalbahn ise daha önce hidrojen çekişini araştırmış, ancak yalnızca altyapı maliyetinin 80 milyon Euro’yu aşması öngörülmüştü; ortak EMU yaklaşımı bu alternatifin yerini aldı. Steiermark’ın 169 milyon Euro’luk payı toplam proje bütçesinin bir bölümünü oluşturuyor; elektrifikasyon altyapısının tam maliyeti eyalet yetkililerince açıklanmadı. Küresel ölçekte, 760 mm hat açıklığında bu büyüklükte bir elektrifikasyon ve yerli EMU tedariki örneği bulunmuyor.
Editörün Değerlendirmesi
Üç işletmecinin ortak tedarik kararı, Avusturya’daki kalan 760 mm hatlarının hidrojen ve batarya gibi alternatif çekiş teknolojilerine ilişkin on yıllık belirsizliği sona erdirerek katener elektrifikasyonunu ortak teknik yol olarak belirlediğini gösteriyor. Bu adım, dizel filoların kullanım dışı kalmasıyla kapanma veya dönüşüm riskiyle karşı karşıya kalabilecek hatlar için 30-40 yıllık bir işletme ufku sağlıyor. Proje, Avusturya’nın ÖBB şebekesinde dizel-elektrik dönüşümlerini AB 2050 iklim hedefleri doğrultusunda hızlandırma politikasıyla (Kaynak: Avusturya İklim Eylem Bakanlığı, 2024) uyumlu olup, benzer Bosna hat açıklığına sahip Orta ve Doğu Avrupa’daki diğer işletmeciler için de referans niteliği taşıyabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden üç ayrı demiryolu işletmecisi EMU’ları birlikte satın alıyor?
760 mm hat açıklığı o kadar nadir ki tek bir hattın siparişi için ticari bir pazar oluşmuyor. Murtalbahn, Zillertalbahn ve Pinzgauer Lokalbahn taleplerini birleştirerek 17 adetlik bir sipariş hacmi yaratıyor, böylece üretici tekliflerini alabiliyor ve birim maliyet düşüyor.
Federal hükümet ve Salzburg eş finansman sağlamazsa ne olur?
Steiermark’ın 169 milyon Euro’luk fonu, yürürlükteki finansman kuralları gereği federal hükümetin ve Salzburg eyaletinin ortak finansman taahhütlerine bağlı olarak serbest bırakılacak. Bu taahhütler gelmezse proje mevcut yapısıyla ilerleyemez.
Murtalbahn’da seyahat süresi ne kadar kısalacak?
Unzmarkt–Murau kesiminde süre 36 dakikadan 24 dakikaya inecek; bu, elektrifikasyon ve depo yatırımlarıyla birlikte yürütülen ray modernizasyonu sayesinde %33’lük bir azalmaya karşılık geliyor.
17 EMU’yu hangi üretici tedarik edecek?
Henüz bir üretici seçilmedi. Üç işletmecinin oluşturduğu çalışma grubu ihale dokümanlarını son haline getiriyor; rekabetçi bir ihale süreci başlatılacak. 760 mm hat açıklığı için standart bir platform olmadığından, kazanan üreticinin sıfırdan bir araç tasarlaması gerekecek.